Ocena brak

Koncepcje ustroju politycznego państwa w latach II RP w ujęciu poszczególnych obozów politycznych

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Zwolennicy zachowania kapitalistycznego systemu kreślili wizję niedemokratycznej struktury państwa, a jego przeciwnicy opowiadali głównie się za demokratycznym ustrojem. Obóz rządzący po kilkunastu latach walki z demokracją parlamentarną doprowadził do zniesienia zasady suwerenności narodu i podziału władzy, ograniczenia praw obywatelskich. Wg nich parlamentaryzm nie sprawdził się w warunkach polskich i odegrał szkodliwą rolę. W ich koncepcji sejm ma stanowić prawo i kontrolować rząd, a senat reprezentować elity społeczeństwa. Zasadę podziału władzy należy zastąpić niepodzielną władzą prezydenta Przyjęta Konstytucja kwietniowa z 23.04.1935r. ograniczyła sejmokrację i wprowadziła funkcjonalny system ustrojowy, , gdzie wzajemne relacje między jednostką a państwem są oparte na zasadzie współpracy.

Państwo w koncepcji tego obozu jest wspólnym dobrem wszystkich obywateli, organem, który łączy naród polski z innymi narodami. Wizja państwa w ujęciu Obozu Zjednoczenia Narodowego była bliska nacjonalistycznemu modelu państwa narodowego jako nadrzędnej wartości Polaków, co podkreśliła w swojej deklaracji ideowej z 1937r. Opowiadali się za ideą wodzostwa- na czele hierarchii państwowej miał stać wódz, który scala naród i państwo w jedną całość. Młodzi wszechpolacy głosili koncepcję struktury władzy bliskiej modelowi totalitarnemu. Koncepcja ustroju polit. tzw. „ totalnego państwa narodowego” została opracowana w 1933 roku przez Bolesława Piaseckiego. Ustrój ten miał być wykonywany przez hierarchiczną monopartię ( organizacje polityczną narodu), kierująca się zasadami solidaryzmu narodowego i społecznego. Na jej czele miał stać zwierzchnik, powołujący rząd. Do realizacji państwa narodowego miano przystąpić po obaleniu sanacji.

Większość socjalistów przeciwna była koncepcji dyktatury proletariatu, popieranej przez nieliczną część tego obozu. Akceptowała ona demokrację parlamentarną, opartą na zasadach parlamentaryzmu. Optowali za:

- 5- przymiotnikowymi wyborami,

- kontrolą parlamentu nad rządem,

- niezależnością władzy sądowniczej,

- szerokim samorządem terytorialnym,

- swobodami obywatelskimi.

Wizje demokratycznego socjalizmu zawarli w programie PPS z 1937r.

Wszystkie pozostałe ugrupowania i obozy, proklamujące powrót do kapitalizmu były przekonane, że państwo nie może państwem „nocnego stróża” ani totalitarnym lub autorytarnym. Powinno być czynnikiem współdziałania wszystkich obywateli w interesie całego społeczeństwa. Opowiadano się za zmodyfikowana koncepcja państwa liberalnodemokratycznego, gwarantującego prawa i wolności obywatelskie i zabezpieczającego suwerenność narodu. Wyrażano pogląd wspólny dla wszystkich ruchów demokratycznych, że siła państwa tkwi w poparciu społeczeństwa. Podstawą ustroju miały być zasady demokracji pośredniej:

- suwerenności narodu,

- reprezentacji narodu,

-podziału władz

Akceptowano system demokracji parlamentarnej przy wzmocnieniu władzy prezydenta, wprowadzeniu referendum ludowego i rozbudowie samorządu terytorialnego.

Podobne prace

Do góry