Ocena brak

Koncepcje narodu

Autor /Norbert Dodano /15.09.2011

Definicja narodu jest przedmiotem licznych i złożonych sporów w naukach społ. Wyróżniamy liczny zespół cech, na podstawie których można wyróżniać grupy narodowy. Często do def. narodu wprowadzane są pewne elementy ideologiczne. Warunkiem powstawania narodów jest dostatecznie długie pozostawanie w ramach wyodrębnionej społeczności (później naród może ulec trwałemu rozproszeniu, zachowywać więź narodową przez kilka pokoleń, może także być podzielony granicami państwowymi, ale mimo to istnieć dalej jako grupa). 

Naród – wspólnota powstała na gruncie historycznym, terytorium, życia ekonomicznego, przejawiająca się w świadomości narodowej jego członków.

Naród musi oprzeć się nie na klasach i warstwach, ale na wspólnym terytorium, na ruchu pieniądza, towarów itd., na wspólnym obywatelstwie (naród w tym ujęciu pojawia się po Rewolucji Francuskiej)

Naród jest grupą wspólnotową – dopiero wtórnie może organizować się w jakieś grupy celowe.

Więź narodowa polega na uznawaniu wspólnych wartości kulturowych, poczuciu wspólnoty oraz odrębności w stosunku do innych takich grup. Współczesne narody dążą do uzyskania odrębności polityczno – państwowej.

Obiektywne kryteria wyodrębniania narodów:

- kryteria wspólnego pochodzenia

- wspólność języka

- wspólna państwowość

- wspólność interesów ekonomicznych

Kryteria subiektywne:

- poczucie wspólnoty kulturowej

- inicjacja narodowa młodego pokolenia

- dziedzictwo kulturowe

W literaturze polskiej jest 5 interpretacji narodu:

- wspólnota terytorialno–ekonomiczna

- wspólnota historyczna

- wspólnota polityczna

- wspólnota kulturowa

- wspólnota psychiczna

Koncepcje narodu:

- naturalistyczna – wg Turowskiego – naród traktowany jest jako grupa genetyczna, uwarunkowana biogennie – w pewnym środowisku geograficznym, zamieszkiwała pewna grupa rasowa i przekazywała swe właściwości psychofizyczne następującym po sobie generacjom – jest to echo deterministycznych teorii mówiących o wpływie środowiska geograficznego czy cech somatycznych na cechy psychiczne członków danej zbiorowości

- politologiczna – naród jako wspólnota polityczna, wykształcona ze wspólnoty plemiennej przez wykształcenie instytucji państwowych, które mogą obejmować więcej grup postplemiennych, przystępuje do tworzenia wspólnego narodu (jednolita kultura, oświata, gospodarka, oraz poczucie odrębności w stosunku do innych narodów)

- kulturowakształtowanie się w toku rozwoju historycznego społeczności, które tworzą własna kulturę (język, sztukę, obyczaje, działalność gospodarczą, tradycje), a jej członkowie uczestniczą w tej kulturze – łączy ich wspólnota kultury i wspólna ideologia.

Podobne prace

Do góry