Ocena brak

Kompetencje RPO

Autor /Rudolf21 Dodano /13.12.2011

Wystąpienia i interwencje w sprawach indywidualnych:

Rzecznik może działać z własnej inicjatywy, jednak regułą jest działanie na wniosek obywateli, organów społecznych lub organów samorządów a także na wniosek Rzecznika Praw Dziecka. Rzecznik zapoznaje się z wnioskiem i może albo podjąć sprawę, albo też:

  1. poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania,

  2. przekazać sprawę według właściwości,

  3. nie podjąć sprawy.

Jeśli Rzecznik zdecyduje się podjąć sprawę to może:

  1. samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające,

  2. zwrócić się o zbadanie sprawy lub jej części do właściwych organów, w szczególności do organów nadzoru, prokuratury, kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej,

  3. zwrócić się do Sejmu o zlecenie NIK przeprowadzenia kontroli dla zbadania określonej sprawy lub jej części.

Jeżeli Rzecznik zdecyduje się samodzielnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, to przysługują mu w tym zakresie szerokie uprawnienia, a w szczególności:

- prawo badania każdej sprawy na miejscu,

- prawo żądania składania wyjaśnień,

- prawo żądania przedstawienia akt każdej sprawy,

- prawo żądania przedłożenia informacji o stanie sprawy prowadzonej przez sądy, z uwzględnieniem zasady niezawisłości sędziowskiej, a także przez prokuraturę i inne organy ścigania,

- prawo zlecania sporządzania ekspertyz i opinii.

Po zbadaniu sprawy Rzecznik może podjąć interwencję dla załatwienia sprawy. Następuje to w formie wystąpienia, które jest kierowane do organu, organizacji lub instytucji, które w swej działalności naruszyły prawa i wolności. Adresat wystąpienia ma obowiązek poinformować Rzecznika, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku. Rzecznikowi nie przysługują natomiast żadne kompetencje, które pozwalałyby mu na zmianę, uchylenie czy zawieszenie wykonania kwestionowanego aktu czy też na nakazanie załatwienia danej sprawy w określony sposób. Rzecznik może jedynie sugerować, zwracać uwagę, występować. Rzecznikowi przysługują też inne środki oddziaływania:

  1. może żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, jak również wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu na prawach przysługujących prokuratorowi,
  2. żądać wszczęcia postępowania przygotowawczego przez uprawnionego oskarżyciela w sprawach o przestępstwo ścigane z urzędu,
  3. wnosić kasacje w postępowaniu cywilnym i karnym,
  4. zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargę do sądu administracyjnego, uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach przysługujących prokuratorowi, a także wnosić rewizje nadzwyczajne od orzeczeń NSA,
  5. wziąć udział w postępowaniu przed TK dotyczącym skargi konstytucyjnej.

Wystąpienia w kwestiach o ogólnym charakterze obejmują:

  • przedstawianie właściwym organom, organizacjom i instytucjom oceny i wnioski zmierzające do zapewnienia skutecznej ochrony praw i wolności obywateli oraz usprawnienia trybu załatwiania ich spraw,

  • występowanie do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych, ale tylko w sprawach dotyczących praw i wolności obywateli,

  • występowanie do TK z wnioskami o zbadanie zgodności przepisów prawa z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami,

  • występowanie do SN z wnioskami o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, które budzą wątpliwości lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.

Podobne prace

Do góry