Ocena brak

Kolizje przepisów prawnych

Autor /Liliana Dodano /26.03.2011

 

O kolizji przepisów prawnych mówi się wówczas, gdy stosunek prawny uregulowany jest więcej niż jednym przepisem (zespołem przepisów), które wzajemnie się wykluczają.

Kolizja przepisów prawnych może zachodzić na dwóch płaszczyznach:

  1. W czasie

Dochodzi wtedy gdy sprawa (stosunek prawny) uregulowana jest odmiennie przez dwa lub więcej przepisów wydanych w różnym czasie. Instrumentem służącym do rozstrzygnięcia kolizji w czasie są przede wszystkim przepisy przejściowej lub wprowadzające. Przepisy przejściowe ustalają, jak należy rozstrzygać kolizje powstające w skutek wejścia w życie danego aktu. Kolizja miedzy starymi a nowymi przepisami rozstrzygana jest w oparciu o zasadę: lex posteriori derogat priori (ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą). Gdy ustawa późniejsza ma charakter ogólny, a wcześniejsza miała charakter specjalny, ustawa późniejsza nie uchyla wcześniejszej. Rozstrzygnięcie kolizji w czasie opiera się też na zasadzie lex retro non agiti (ustawa nie działa wstecz). Kodeks karny stanowi, że dla oceny przestępstwa popełnionego pod rządami starej ustawy, a sądzonego po wejściu w życie nowej stosuje się jednak nową ustawę, jeśli nie pogarsza ona sytuacji sprawcy lub jest dla niego względniejsza.

  1. W przestrzeni

To kolizja, do której dochodzi między przepisami obowiązującymi w różnych miejscach. Do kolizji w przestrzeni może dojść:

  1.  
    1. Między przepisami obowiązującymi w różnych dzielnicach kraju

    2. Między przepisami różnych państw

Każde państwa ustanawia własne przepisy kolizyjne; wskazują one, czy do danego stosunku prawnego stosować prawo rodzime czy obce (i jakie). Dla kilku dziedzin prawa (cywilne, rodzinne) tworzą one tzw. prawa międzynarodowo przyjęte.

W dziedzinie prawa cywilnego i rodzinnego przestrzegane są np. następujące zasady:

  • W zakresie prawa osobowego stosowane są przepisy tego państwa, którego obywatelem jest dana osoba (lex patriae)

  • W zakresie prawa rzeczowego stosuje się przepisy państwa, na terenie którego rzecz się znajduje )lex reisitae)

  • W zakresie oceny umów i innych aktów prawnych oraz oceny ich normy prawnej właściwe są przepisy tego państwa, na terytorium którego miało miejsce zawarcia umowy (locus regit actum).

 

Kolizje reguł kolizyjnych (na rzecz podkreślonego):

  1. Kolizja hierarchiczności i chronologii – norma wcześniejsza jest wyższej rangi nad normą późniejszą.

  2. Kolizja chronologii i przepisów szczególnych – akt wydany wcześniej jest szczególny a ten wydany później ma charakter ogólny. Przepis ogólny późniejszy nie deroguje aktu wcześniejszego szczególnego.

  3. Kolizja hierarchiczności i szczegółowości – akt prawny jeżeli jest wyższej rangi i stanowi o przepisach ogólnych to będzie obowiązywał nad aktem prawnym niższej rangi o przepisach szczególnych.

  4. Kolizja hierarchiczności w przestrzeni – Rawo prywatne międzynarodowe określa które przepisy jakiego państwa mają zastosowanie w danej sytuacji. Prawo to dzieli się na:

    1. Ogólne

    2. Osób – zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych osób fizycznych podlega prawu tego państwa, którego obywatelem jest osoba, a w odniesieniu do osób prawnych to prawo państwa, w którym ma ona siedzibę.

    3. Rzeczowe – własność i inne prawa rzeczowe podlegają prawu państwa w którym znajduje się przedmiot, nieruchomość. Jeśli chodzi o zobowiązanie i strony nie podały rozwiązanie w sytuacji spornej to obowiązuje rozstrzygnięciu prawu państwa gdzie mają siedziby lub miejsca zamieszkania strony. Gdzie stronami są przedstawiciele różnych państw to:

      1. Decyduje miejsce sprzedaży lub dostawy (jeśli zobowiązanie dotyczy sprzedaży lub dostawcy)

      2. Tam, gdzie siedzibę ma firma ubezpieczeniowa (dot.. zobowiązań z tytułu ubezpieczeń)

      3. Pozostałe tam gdzie siedziby pozostałych

Podobne prace

Do góry