Ocena brak

Kły

Autor /judy Dodano /06.01.2012

Kły (canini, Cx). Kły są najsilniej rozwiniętymi zębami jednokorzeniowymi; w odróżnieniu od siekaczy zamiast krawędzi siecznej kieł zaopatrzony jest w wierzchołek żucia (deus cuspidatus). Korona bowiem na swym wolnym końcu przechodzi w krawędź, której krótszy odcinek przyśrodkowy wytwarza kąt z dłuższym odcinkiem boczny m. Możemy sobie wyobrazić, że forma ta powstała z krawędzi siecznej siekaczy po usunięciu jej odcinków bocznych, środek zaś krawędzi wytworzył wierzchołek. Podstawa korony jest szczególnie gruba w kierunku wargowo-podniebiennym (wargowo-językowym). Na powierzchni językowej czy podniebieniu j korony, tak samo jak na siekaczach, znajduje się guzek zębowy.

Komora górnych i dolnych kłów wybiega ku wierzchołkowi w jeden zaostrzony uchyłek. Jest ona szczególnie obszerna w kierunku wargo wo-językowym i z obu boków spłaszczona; przekrój komory, jak również i kanału korzenia jest owalny, długa oś owalu leży w kierunku wargowo-językowym.

Kieł górny jest najdłuższym zębem całego uzębienia (około 27 mm). U wszystkich drapieżnych jest 011 szczególnie wielki, służąc do przytrzymywania zdobyczy. Również człowiekowi rnoże 011 służyć do odrywania kęsów trudno uchwytnych.

Powierzchnia wargowa jest mniej więcej pięciokątna; z obu jej bocznych kątów przyśrodkowy położony je$t niżej. Jest ona silnie wypukła, szczególnie w kierunku poprzecznyTn. Powierzchnię wargową dzieli grzebień rozpoczynający się na wierzchołku na dwie części, przyśrodkową bardziej wypukłą (cecha krzywizny) i boczną. Podobny, ale znacznie wyraźniejszy grzebień dzieli również powierzchnię podniebienną.

Zarys powierzchni podniebiennej podobny jest do zarysu powierzchni wargowej. Guzek zębowy jest bardzo silnie rozwinięty, jednak stopniowo przechodzi w powierzchnię podniebienną korony. Kąt boczny powierzchni stycznej jest bardziej zaokrąglony od przyśrodkowego (cecha kąta).

Korzeń jest bardzo silny, o przekroju trój kątnoo walnym; powierzchnia wargowa jest szeroka, powierzchnia podniebienna tworzy zaokrągloną krawędź. Wierzchołek korzenia jest często zakrzywiony bocznie lub ku tyłowi. Cały korzeń jest pochylony nieco bocznie (cecha korzenia).

Na obu powierzchniach stycznych korzenia występują podłużne rowki. Do największych rzadkości należą dwukorzeniowe kły górne.

Kieł dolny ma słabszą koronę i krótszy korzeń niż kieł górny. Szczególnie mały jest u kobiet, często nie o wiele szerszy od swego sąsiada, siekacza dolnego bocznego, jest to filogenetyczna pozostałość cechy płciowej; u wszystkich małp bowiem kły samców są większe niż kły samic. Korona kłów dolnych jest węższa i dłuższa niż górnych. Powierzchnie styczne korony ułożone są bardziej równolegle i wskutek tego zanika pieciokątny kształt korony. Kąt boczny powierzchni stycznej również na dolnym kle jcsi hardziej przesunięty w kierunku korzenia niż na powierzchni przyśrodkowej i silniej zaokrąglony (cecha kąta). Granica wargowa szkliwa sięga dalej w kierunku korzenia niż w kle górnym, stąd większa długość korony. Brzeg szkliwa na powierzchni stvi*/nej bocznej zachodzi dalej w kierunku korzenia niż na powierzchni przyśrodkowej. Różnica może dochodzić do 3 mm, przeciętnie wynosi 1.5 do 2 mm. Cechą charakterystyczną jest również silne pochylenie powierzchni wargowej korony w stosunku do pochylenia korzenia. Występuje ono we wszystkich dolnych zębach z wyjątkiem siekaczy. Poza tym cechą charakterystyczną jest szybkie zużycie wierzchołka korony, podczas gdy na górnym kle zużywa się guzek zębowy. Na powierzchni językowej znajduje się niezbyt silnie rozwinięty guzek zębowy.

Korzeń odchyla się w stronę boczną (cecha korzenia); jest on silniej niż górny spłaszczony w kierunku mezio-dystalnym i na przekroju bardziej owalny. Bardzo rzadko zdarzają się korzenie rozszczepione na ramię wargowe i językowe.

Podobne prace

Do góry