Ocena brak

KLUCZ PODZIAŁOWY

Autor /Blandyna Dodano /13.08.2013

Klucz podziału kosztów, klucz rozliczeniowy, klucz kalkulacyjny, wielkość określająca umowny związek między podstawą rozliczania a kosztami podlegającymi rozliczeniu, stosowana wówczas, gdy dokonywanie pomiaru i odrębnego dokumentowania odpowiednich pozycji kosztów, dotyczących kilku przedmiotów kalkulacji lub miejsc ich powstawania, jest niemożliwe lub nieopłacalne. Na ogół wymaga się, aby k.p. wykazywał proporcjonalny związek z rozliczanymi za jego pomocą kosztami, a sposób ustalania wielkości klucza był stosunkowo łatwy.

Ustalenie dostatecznie ścisłego związku w wielu przypadkach wymagałoby dużego różnicowania grup kosztów i k.p., a ponadto komplikowałoby sam przebieg rozliczania kosztów. Dlatego stosuje się uproszczenia polegające na łączeniu zbliżonych do siebie kosztów i przyjmowaniu dla nich jednego k.p. Zakres stosowanych uproszczeń zależy od wielkości udziału rozliczanych kosztów w łącznej sumie kosztów oraz od stopnia jednorodności kosztów dzielonych za pomocą klucza.  

Rodzaje. Rozróżnia się k.p.: ilościowe (np. czas pracy, liczba kWh, waga wyrobów lub materiałów) i wartościowe (np. płace bezpośrednie, koszty bezpośrednie, wartość lub koszt produkcji, przychody uzyskane ze sprzedaży). W każdej z tych grup można wyodrębnić k.p. stałe dla dłuższych okresów (np. powierzchnia lub kubatura miejsc powstawania kosztów) i zmienne z okresu na okres (np. suma płac bezpośrednich, liczba przepracowanych godzin, przychody ze sprzedaży).  

Podział kosztów. Za pomocą k.p. dokonuje się umownego podziału kosztów (,,kluczowani”), który polega na: 1) określeniu wielkości k.p. (np. ogólnej wielkości płac bezpośrednich, ogólnej ogrzewanej powierzchni, ogólnej liczby robotników poszczególnych wydziałów, ogólnej liczby przepracowanych godzin); 2) ustaleniu kosztów przypadających na jednostkę k.p. (np. koszty wydziałowe przypadające na godzinę pracy robotników lub maszyn, koszty ogrzewania przypadające na 1 m2 lub 1 m3 pomieszczeń) lub obliczeniu stosunku między kosztami a k.p. (np. stosunku procentowego kosztów wydziałowych do płac bezpośrednich); 3) rozliczeniu kosztów w proporcji do klucza podziałowego.  

Zastosowanie. Za pomocą k.p. rozlicza się: 1) niektóre koszty proste w odniesieniu do miejsc ich powstawania lub przedmiotów kalkulacji (np. ubezpieczenie społecznie i inne świadczenia w proporcji do wynagrodzeń wynikających ze stosunku pracy), koszty energii elektrycznej na cele oświetleniowe (w proporcji do oświetlanej powierzchni) lub na cele napędowe (w stosunku do mocy zainstalowanych silników maszyn); 2) koszty złożone w odniesieniu do miejsc powstawania kosztów (np. niektóre świadczenia wydziałów produkcji pomocniczej w proporcji do właściwych k.p.); 3) koszty złożone w odniesieniu do przedmiotów kalkulacji (np. koszty wydziałowe w stosunku do płac bezpośrednich, dotyczących poszczególnych zleceń produkcyjnych lub asortymentów wyrobów).  

Podobne prace

Do góry