Ocena brak

KLĄTWA. Tragedia, dramat S. Wyspiańskiego

Autor /ortografia Dodano /28.02.2012

KLĄTWA. Tragedia, dramat S. Wyspiańskiego (bez podziału na akty), powst. w czerwcu 1899, prwdr. w „Życiu" krak. 1899, wyd. w Krakowie t.r., wyd. 3 (skrócone przez autora) tamże 1904. „Rzecz dzieje się we wsi Gręboszowie pod Tarnowem" i została oparta częśc. na autentycznych, ale przetworzonych przez Wyspiańskiego wydarzeniach, a częśc. na okolicznych legendach. Bohaterowie dramatu to Ksiądz, pochodzenia chłopskiego, żyjący w miłosnym związku z Młodą, ojciec jej dwojga dzieci, oraz skłócona z nimi gromada wiejska, której przewodzi Sołtys. Na wieś spadła susza, stanowiąca w zabobonnym przeświadczeniu gromady karę Bożą za grzech Księdza i Młodej. Przekonana o swej winie, Młoda prowadzi dzieci na stos, by spłonęły na znak ofiary i ekspiacji. Nadciąga burza świadcząca, że ofiara została przyjęta, kara odwołana. Nad stosem ukazują się trzy gołębie - dusze odkupione ofiarą. Oszalała Młoda usiłuje podpalić wieś wraz z plebanią, lecz ginie ukamienowana przez chłopów. Pioruny zapalają wieś. K. jest tragedią odpowiedzialności za popełniony czyn. Konflikt oparty jest na prymitywnej, ludowo-pogańskiej moralności. Zakaz cenzury austr. sprawił, że prapremiera K. odbyła się dopiero w Łodzi 1909 (w reż. A. Zelwerowicza). Z późniejszych realizacji najgłośniejszy był wspólny z Sędziami spektakl K. Swinarskiego w Krakowie 1969. Przekłady: niem., czes., serb.-chorw., franc., ang., ukr., rosyjski.

Wyd. kryt. L. Płoszewski w: Dzieła zebrane, t. 2, Kr. 1958.

S. KOŁACZKOWSKI ,,K"„ w: Wyspiański. Kasprowicz. Przeglądy. W. 1968 (prwdr. 1922); W. FUSEK Tragedia w Gręboszowie, która zrodziła ,,K." Wyspiańskiego, „Kur. Lit.-Nauk." 1938nr 11; S. PIGOŃ Stanisława Wyspiańskiego „K." jako dramat obrzędowy, w: Studia literackie, Kr. 1951 oraz Na drogach kultury ludowej, W. 1974; K. WYKA Galicyjskie tragedie Wyspiańskiego, w: Nowe i dawne wędrówki po tematach, W. 1978 (prwdr. 1969); S. SKWARCZYŃSKA Struktura dramatyczna „K." Wyspiańskiego, w: Wokół teatru i literatury. W. 1970.

Kazimierz Wyka

Podobne prace

Do góry