Ocena brak

Kim jest William Harvey?

Autor /Zenek Dodano /31.01.2012

William Harvey, wielki siedemnastowieczny anatom, pierwszy przedstawił prawidłowy opis ludzkiego krwiobiegu, przeciwstawiając się poglądom, które obowiązywały przez setki lat. Odkrycia tego znamienitego naukowca i lekarza zapocząt­kowały współczesną naukę o fizjologii krążenia krwi.
W naszych czasach nikt już nie wątpi, że krew krąży w organizmie ludzkim w tęt­nicach i żyłach, i że mięsień sercowy wywołuje na skutek skurczów obieg krwi. Od dawna wiemy, że krew wypływa z serca tętnicami, a powraca do niego żyłami. Znamy także me­chanizm współdziałania serca z płucami, dzięki któremu krew pobiera tlen i pozbywa się dwutlen­ku węgla. Pierwszym naukowcem, który przed­stawił prawidłowy schemat układu krążenia, był angielski anatom i fizjolog, William Harvey.

William Harvey urodził się w Folkestone, w hrab­stwie Kent, w 1578 roku, jako najstarsze z sied­miorga dzieci. Jego ojciec był kupcem. Harvey uczęszczał do szkoły w Canterbury, a w wieku 16 lat zdobył stypendium na studia medyczne na uni­wersytecie w Cambridge. W tamtych czasach kursy medycyny w Cambridge były raczej teoretyczne, zatem absolwenci często wyjeżdżali do innych europejskich szkół, by zdobyć w nich bardziej prak­tyczną wiedzę.
W XVI wieku najlepsze wykształcenie medycz­ne w Europie można było zdobyć na uniwersytecie w Padwie we Włoszech. W 1599 albo 1600 roku Harvey udał się do Padwy, by kontynuować swoją edukację. Pobierał tam nauki u słynnego anatoma Fabriciusa z Hilden (zwanego Hildanusem). Tam prawdopodobnie adept medycyny miał okazję obserwować wiele sekcji zwłok przeprowadzanych w pracowniach anatomicznych. Właśnie w Padwie Harvey zaczaj poważnie zastanawiać się nad budo­wą układu krwionośnego.
Do Anglii Harvey powrócił w 1602 roku i wkrótce potem poślubił Elisabeth Browne. Była ona córką Lancelota Browne, lekarza nadwornego króla Jakuba I i członka Kolegium Lekarzy. Cho­ciaż w owym czasie Harvey posiadał już tytuł dok­tora medycyny uniwersytetów w Padwie i Cam­bridge, nadal nie miał prawa wykonywania zawodu lekarza w Londynie i musiał zdać kilka kolejnych egzaminów w Kolegium Lekarzy. Członkiem tej szacownej instytucji został w roku 1607.

Dwa lata później William Harvey, dzięki rekomen­dacji króla Jakuba I, został wybrany asystentem lekarza w szpitalu św. Bartłomieja w Londynie.
Jeszcze w tym samym roku objął stanowisko sa­modzielnego lekarza. Jego obowiązki polegały na przychodzeniu do szpitala co najmniej dwa razy w tygodniu, badaniu pacjentów i przepisywaniu im leków. Harvey pracował w szpitalu św. Bartłomieja nieprzerwanie przez 34 lata, jednocześnie prowa­dząc praktykę prywatną. Do grona jego pacjentów należało wiele najznamienitszych osobistości tam­tych czasów. Około roku 1618 Harvey znalazł się w gronie osobistych lekarzy króla. Po latach, pod­czas ostatniej choroby władcy, miał nad nim sprawować opiekę medyczną. Po śmierci Jakuba I Harvey pozostał osobistym lekarzem nowego króla, Karola I. Obu mężczyzn połączyła bliska przyjaźń. Król udzielił nawet swemu lekarzowi zezwolenia na wykorzystywanie jeleni pasących się w kró­lewskich parkach do badań naukowych.

Harvey z powodzeniem łączył praktykę lekarską z obowiązkami członka Kolegium Lekarzy, ba­daniami naukowymi i pracą dydaktyczną. W roku 1615 został wykładowcą Kolegium Lekarzy i przez następnych 41 lat niestrudzenie prowadził wykła­dy z dziedzin anatomii, chirurgii i medycyny ogól­nej. W tym czasie stał się jednym z najbardziej po­ważanych lekarzy w kraju, a koledzy i członkowie kolegium często zwracali się do niego o poradę.
Podczas studiów w Padwie nauczyciele wpoili Harvey'owi przekonanie o wielkim znaczeniu ana­tomii porównawczej, zatem przeprowadzał wciąż sekcje rozmaitych zwierząt, od dżdżownic do ssa­ków, i porównywał wyniki badań. Pionier anatomii wykorzystywał także każdą nadarzającą się spo­sobność do studiowania tajemnic ludzkiego ciała czy to podczas badania pacjentów, czy przepro­wadzania sekcji zwłok.
Czas aktywności zawodowej Harvey'a przypadł na wyjątkowy okres w dziejach myśli ludzkiej, gdy popularność zdobywał zupełnie nowy sposób patrzenia na świat i poznawania otaczających zja­wisk. Myśliciele tacy jak Franciszek Bacon (1561-1626) propagowali badania empiryczne, czyli eks­perymenty, jako alternatywę dla średniowiecznego konserwatyzmu i mistycyzmu. Tymczasem, po­mimo nowych trendów w filozofii i nauce, pewne teorie medyczne od tysiąca lat niemal nie uległy zmianie. W starożytnej Grecji, w IV wieku przed naszą erą powszechnie sądzono, że naczynia krwio­nośne zawierają krew i powietrze. Rzymski lekarz Galen (urodzony około 129 roku naszej ery) wy­kazał, że tętnice zawierają wyłącznie krew, ale uważał, że powietrze dochodzi do prawej strony serca bezpośrednio z płuc i że krew może prze­pływać z jednej strony serca do drugiej przez maleńkie otwory w mięśniowej przegrodzie, od­dzielającej obie strony tego narządu.
Galen był bardzo znaczącą postacią dla nauki i medycyny. Jego teorie - prawdziwe i błędne -pozostały centralną częścią nauk medycznych przez wiele wieków po jego śmierci. Przez wszystkie te lata większość naukowców wyznawała pogląd, że krew wypływa z serca i wpływa do niego z po­wrotem tymi samymi naczyniami. Krążenie krwi w organizmie porównywano do przypływów i od­pływów morza. Przekonanie to było bardzo po­pularne, choć udało się wprowadzić doń kilka poprawek. Przykładowo włoski anatom Andrea Cesalpino (1519-1603) opisał, w jaki sposób płuca są połączone z głównymi naczyniami krwiono­śnymi, ale i on niesłusznie sądził, że nie ma różni­cy między żyłami i tętnicami.

Podobne prace

Do góry