Ocena brak

KICIŃSKI BRUNO, hrabia

Autor /ortografia Dodano /28.02.2012

KICIŃSKI BRUNO, hrabia, ur. 7 X 1797 w Lachowicach (wsch. Galicja), zm. 23 III 1844 w Ojrzeniu pod Przasnyszem, dziennikarz-wydawca, tłumacz, poeta. Syn dyr. Gabinetu Stanisława Augusta, kuzyn J. Lelewela, którego inspiracji i wpływom wiele zawdzięczał, uczył się w wiedeńskim Theresianum i żoliborskim kolegium pijarów (1807-14). Zapewne już od 1816 skupiał wokół siebie w Warszawie grono zdolnej i ambitnej młodzieży (przeważnie kolegów szkolnych), z którego wyłonił się trzon współpracowników wydawanych przez K. czasopism: J. Brykczyński, F.D. Chotomski, F.S. Dmochowski, K. Godebski, D. Lisiecki, T. Morawski; Brykczyński, Morawski i K. tworzyli kierowniczy „triumwirat". Działalność wydawn., która pozwala uznać K. za twórcę pol. prasy lit. i polit., obejmowała tygodniki: —»Tygodnik Pol. i Zagr." (1818-20; do III 1820 też współred.), jego kontynuację pt. —» „Wanda" (1820-22; od X 1821 też red.) i „Pamiętnik Zagr." (1821-22; też red.), oraz dzienniki (red. wspólnie z Morawskim), które -występując konsekwentnie w obronie swobód konstytucyjnych - odegrały kluczową rolę w walce o wolność druku: „Gazeta Codz. Nar. i Obca" (1 X 1818-19 V 1819), „Kronika Drugiej Poł. Roku 1819" (1-17 VII), „Orzeł Biały" 21X1819-30 IX 1820); zainicjował też wcześniej —» „Pamiętnik Lwowski". Po raz pierwszy w Polsce stworzył zespół pism wydawanych pod jednolitym kierownictwem, płacił autorom honoraria, stosował nowoczesne formy kolportażu i reklamy; periodyki swoje tłoczył we własnej drukarni, którą w końcu 1821 sprzedał, wraz z zał. t.r. „Kurierem Warsz.", L.A. Dmuszewskiemu. Po udaremnieniu przez cenzurę dalszej działalności dziennikarskiej i krótkotrwałym udziale w konspiracji polit. (jeden z pierwszych czł. Tow. Patriot.) K. odsunął się od życia publ., do którego powrócił podczas powstania 1830-31: związany z kołami prawicowymi (m. in. współpracownik „Polaka Sumiennego"), uświetniał oficjalne uroczystości wierszami patriot. (Zbiór poezji 1831), nawiązującymi do epiki staroż., zwł. Iliady, i franc. meliki rewol. (już 1820 ogłosił w „Tyg. Pol." przekł. Marsylianki).

W twórczości poet. i poglądach lit. należał K. do tych przedstawicieli —» klasycyzmu postańisławowskiego, którzy w dążeniu do nadania współcz. literaturze charakteru nar. nie szukali wzorów w piśmiennictwie eur. XVII-XVIII w., ale nawiązywali wprost do antyku (zwł. gr.) i dorobku pol. XVIII w.; przejawiał też postawę otwartą wobec nowych prądów: tłumaczył dzieła gr. (m. in. Batrachomiomachię 1815) i rzym. (m. in. Przemiany Owidiusza t.1-3 1825-26), jakrównieżm. in. Schillera, G. A. Burgera, Byrona (Oblężenie Koryntu i Korsarz 1820). Z edycji Poezji K., zakrojonej na 121., ukazały się t.1-8 (1840-43). Zob. też Warszawa.

Zbiór poetów V, Poezja powstania listopadowego, oprać, i wstęp A. Zieliński, Wr. 1971 BN 1205.

SPKP (D. Kamolowa); D. KAMOLOWA B.K. i jego czasopisma, Roczn. Hist. Czas. Pol. 3 (1963/64) z. 1; W. PUSZ „Nowy Parnas" przedromantycznej Warszawy, Wr. 1979; zob. też Warszawa.

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry