Ocena brak

Kazimierz Jagiellończyk - WIELKI KSIĄŻE LITWY

Autor /Melchior Dodano /19.10.2011

Podczas panowania Jagiellończyka Polska i Litwa były dwoma niezależnymi, suwerennymi państwami. Łączyła je jedynie wątła nić wspólny monarcha. Rządzenie w tamtych czasach było nieustannym pokonywaniem przeszkód zważywszy na rozległość obu krajów, duży problem stanowił sposub podróżowania i utrudnione warunki w porozumiewaniu się.

Głuwnym problemem Litwy był Iwan III który prowadził właśnie szeroką akcję zjednoczenia ziem ruskich. Jagiellończyk pragnąc uniknąć konfliktu z Wielkim Księstwem Moskiewskim jeszcze w początkach panowania w latach 1440 - 1449 zawarł szereg korzystnych traktatów z Nowogrodem, Pskowem, Twaarem a także z Moskwą. Ustaliły one granice Litwy po źródła Wołgo i brzegi Ugry orz Oki. Stosunki moskiewsko - litewskie zaostrzyły się w latach 1471 - 1472 między innymi w związku z podbojem Republiki Nowogrodzkiej przez Iwana III

Niektórzy panowie litewscy dążyli do wojny. Myślano o wspólnym wraz z Tatarami uderzeniu na Moskwę, król Jagiellończyk odradzał im to bardzo surowo.

Bojarzy litewscy byli wrogo nastawieni do związku z Polską , niechętnie patrzyli na połączone dwory, nalegali by oddano zarząd nad Litwą specjalnemu namiestnikowi. Jagiellończyk jednak nawet swojemu ulubionemu synowi Janowi Olbrachtowi odmówił litewskiego tronu. Jednocześnie starał się osłabiać miejscowych książąt i bojarów. Podkopywał zasady dziedziczenia. Po śmierci książąt z reguły odbierał nadane ich synom w spadku dzielnice , a w zamian dawal nowe skromniejsze obszary na krańcach Litwy. Powodowało to bunty i spiski na życie Jagiellończyka. Wiosną 1461 roku w czasie pobytu w Wilnie postawili Kazimierzowi formalne ultimatum; albo zamieszka na stałe na Litwie, albo odda ją w zarząd Semenowi Olelkowiczowi księcciu kijowskiemu.

Jagiellonczyk byl mistrzm w odwlekaniu decyzji i przekladaniu spraw "na później" wywinął się i tym razem od konkretnej odpowiedzi i ruszył do Polski tłumacząc pośpiech przebiegiem wojny trzynastoletniej.

Dzieląc czas między oba kraje Kazimierz doprowadził do znacznie bardziej ustabilizowanych stosunków wewnętrznych w Wielkim Księstwie. Jak kruch jednak to były dzieła przekonał się król w ostatnich latach panowania kiedy to rodziły się projekty zgładzenia Jagiellończyka. Najaktywniejsi uczestnicy spisku to Kniaziowie; Michał Olelkowicz, Fedor Bielski i Iwan Holszański. Udało im się uzyskać poparcie Wielkiego Księcia Moskwy i przygotować zamach , którego miano dokonać w Niedzielę Palmową 15 kwietnia 1481 roku w czasie wesela Fedora Bielskiego z księżną Anną Kobryńską. Plany pokrzyżował sam Kazimierz, gdy ostrzeżony nie zjawił się w Kobryniu udając wielkie zmęczenie łowami.

Pod zarzutem planowanego królobójstwa uwięziono i ścięto dwóch głuwnych spiskowców.

W rezultacie tych wydarzeń Jagiellończyk zrezygnował z wyprawy na Moskwę.

Lata 1480 - 1484 spędził na Litwie. Na Wawelu częściowo zastępował go królewicz Kazimierz który jednak nie cieszył się długo zaszczytnym stanowiskiem gdyż w wyniku gróźlicy płuc zmarł w 1484 roku.

Dzięki taktyce Jagiellończyka otwarta wojna litewsko - moskiewska zaczęła się dopiero zo panowania jego następców.

Największym sukcesem Kazimierza na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego była centralizacja państwa stabilizacja władzy i społeczeństwa, a więc to do czego dążył ze zmiennym powodzeniem na terenie Polski.

Podobne prace

Do góry