Ocena brak

Kazimierz Jagiellończyk - POWRÓT NAD BAŁTYK

Autor /Melchior Dodano /19.10.2011

6 marca 1454 roku opublikowano dokument , w którym Kazimierz Jagiellończyk ogłosił włączenie Prus w skład korony Polskiej. Ale do rzeczywistego przyłączenia Pomorza wiodła długa i kręta droga. Przeciwko zjednoczeniu była grupa potężnych magnatów a i cesarz wraz z papieżem stali po stronie zakonu. W Prusach wubuchło powstanie. Na początku Toruń i Gdańsk rozprawiły się z rządami Krzyżąckimi następnie padł Grudziądz potem Elbląg i Królewiec. W krótkim czasie z większych twierdz w rękach zakonu pozostały jedynie Malbork, Sztum i Chijnice. W końcu maja 1454 roku Kazimierz Jagiellończyk wkroczył uroczyście do Torunia odbierając tam przysięgę wierności i hołd Ziemi Chełmskiej, którą w jej imieniu składał wojewoda Gabriel Bażyński. Podobnie było w Elblągu.

Jednak sukcesy nie trwały długo. Krzyżacy mieli świetnie wyćwiczone w boju konne oddziały najemne, wojsko polskie zaś było niezdyscyplinowane i kłótliwe, a jego pochód noósł za sobą grabieże wsi i miasteczek.

18 września 1454 roku armia polskia podzielona na sześć huwców bojowych przygotowywała się w Chojnicach do walki z Krzyżakami. W wojsku polskim wziętym w dwa ognie panował coraz to większy zamęt i panika. Wielu żołnierzy poprostu uciekło, a też nie mało poległo na placu boju. Klęska Polaków w bitwie pod Chojnicami wywołała wielką radość wśród Krzyżaków, a strach i zamieszanie na całym Pomorzu. Lata które potem nastąpiły były dla Jagiellończyka nieustannymi zabiegami o środki pieniężne na przeprowadzanie dalszych akcji bojowych. Zaczęto werbować najemników spoza granic kraju. Opodatkowana została niezadowolona szlachta, gdy kapitały złożone przez duże miasta okazały się niewystarczające.

Król wybłagał również pomoc finansową u duchowieństwa Krakowskiego. Szlachta wykorzystując sytuację wysuwa coraz to nowsze postulaty a Jagiellończyk musiał iść na nowe ustępstwa i w listopadzie1454 roku w Nieszawie wystawia przywileje dla każdej ziemi z osobnazgodnie z zasadniczymi kwestiami ustrojowymi. Najistotniejszą z nich była klauzula o roli sejmików szlacheckich, które stały się podstawową instytucją ustroju państwowego a taki system ograniczał w dużej mierze władzę monarszą. Dzięki oddziałom zaciężnym przełamano dotkliwy kryzys militarny Polski. Punktem zwrotnym była bitwa koło Świecina nad Jeziorem Żarnowieckim rozegrana w 1462 roku pod nowym dowudztwem armii polskiej podkomorzego sandomierskiego Piotra Dunina.

Jakkolwiek działania wojenne trwały nadal, rozpoczęto rokowania . Pokój zawarto w 1466 roku w Toruniu. Polska odzyskała po przeszło 150 latach Pomorze Gdańskie odtąd zwane Prusami Królewskmi i Ziemię Chełmińsko, Dodrzyńską oraz Warmię. Polska rozciągnęła też swoją władzę na Malbork i Elbląg. Spod władzy Krzyżackiej wyłączono zwarte terytorium biskupstwa warmińskiego, które zostało podporządkowane Polsce. Państwo zakonne, ktorego stolicę przeniesiono do Królewca stawało się lennikiem Polski a każdy wielki mistrz zobowiązany był składaćhołd królowi polskiemu.

Dla Polski postanowienia pokoju toruńskiego miało ogromne znaczenie ze względu na bezpośredni dostęp do morza.

Podobne prace

Do góry