Ocena brak

Kazimierz Jagiellończyk (1447 - 1492)

Autor /Melchior Dodano /19.10.2011

Kazimierz Jagiellończyk objął władzę wręcz w komfortowej sytuacji, tzn. w cztery lata po śmierci brata. Był dziedzicznym wielkim księciem litewskim, i co więcej bardziej sama szlachta chciała go na króla, niż on sam chciał być królem. Miał więc silną pozycję przetargową w stosunku do szlachty, do tego nawet stopnia, że nie zobowiązał się do przestrzegania przywilejów szlacheckich.

Jego sytuacja uległa komplikacji wtedy, kiedy udzielił poparcia Związkowi Pruskiemu. Celem jego polityki było także wygranie wojny z Zakonem. W jaki sposób doszło do konfliktu pomiędzy Polską a Zakonem? Zakon Krzyżacki był państwem bardzo sprawnym, ale swobody stanowe były w tym państwie bardzo ograniczone. Mieszczaństwo i rycerstwo z zazdrością patrzyły na przywileje i możliwości miast i rycerstwa polskiego. Powstał nawet Związek Stanów Pruskich (1440), który początkowo miał wspierać władzę Zakonu. Konflikt oddano do rozsądzenia cesarzowi, który nakazał rozwiązanie Związku, zaś przywódców skazał na śmierć. W takiej sytuacji poselstwo Stanów Pruskich zwróciło się do króla polskiego z prośbą o inkorporację (włączenie) do Królestwa Polskiego.

Związek rozpoczął powstanie przeciw Krzyżakom na terytorium Prus. Tymczasem szlachta zebrana na pospolitym ruszeniu w obozie w Nieszawie zażądała od króla potwierdzenia przywilejów już istniejących zobowiązań monarszych i nadania nowych. Taka jest geneza statutów cerkwicko-nieszawskich.(1454) Tymczasem wojna toczyła się ze zmiennym szczęściem, ponieważ pospolite ruszenie nie zdawało już egzaminu na polach walki i w pierwszej bitwie pod Chojnicami doszło do porażki wojsk polskich i stało się jasne, że wojnę można wygrać tylko za pomocą zawodowych armii zaciężnych, a na to potrzebne były pieniądze. Sporych sum dostarczyły miasta i stany pruskie: Gdańsk, Toruń, Elbląg.

W drugiej połowie wojny , w latach 60-tych Polacy odnieśli szereg sukcesów, a jeszcze bardziej do zwycięstwa przyczyniły się możliwości finansowe państwa polskiego i stanów pruskich. (Niektóre miasta i twierdze były wykupywane) Natomiast pieniędzy zaczęło brakować Zakonowi. Tak więc w 1466 roku w Toruniu został zawarty pokój, w myśl którego Pomorze Gdańskie, zachodni pas Prus z Malborkiem i Elblągiem oraz Warmia i Ziemia Chełmińska wracają bezpośrednio do Polski, otrzymując nazwę Prus Królewskich. Reszta ziem Zakonu, tj. wschodnia część Prus pozostaje przy Krzyżakach jako lenno polskie.

Dalsze lata panowania Kazimierza Jagiellończyka to aktywna polityka dynastyczna, w rezultacie której w posiadaniu dynastii jagiellońskiej znalazły się trony czeski i węgierski. 1471 roku - syn Jagiellończyka Władysław zostaje powołany na tron czeski, zaś w 1490 Władysław Jagiellończyk został powołany za zgodą stanów czeskich na tron węgierski (o ile na tron czeski został powołany za zgodą stanów czeskich, o tyle na tron węgierski nie obeszło się bez gorszącej rywalizacji między Janem zwanym później Olbrachtem a Władysławem. W ten sposób pod koniec panowania Kazimierza Jagiellończyka powstał potężny blok państw jagiellońskich, obejmujący Koronę, Litwę, Czechy, Węgry. Za lenno polskie uważała się Mołdawia.

Podobne prace

Do góry