Ocena brak

KARTY

Autor /Wojbor Dodano /23.03.2012

Możliwe, że karty znane były już starożytnemu światu, choć brak na to dowodów. Najwcześniejsze znane karty pochodzą z XII w. (Chiny, Korea), ale w Europie pojawiają się dopiero w XIV w. Figurują na wykazie wydatków dworu króla fr. Karola VI za rok 1392; w 1397 burmistrz Paryża zabrania gry w karty w dnie powszednie. Karty są pierwszymi dziełami miedziorytniczymi, produkcja ich w Niemczech sięga pocz. XV w., we Włoszech w 1425, w Anglii dopiero w 1463 (malowane ręcznie).

Były zwykle 4 „kolory", w Niemczech nazywane: serca, dzwohki, liście i żołędzie, we Włoszech: miecze, buławy, puchary i pieniądze, w Polsce wzorem niemieckim: kolor czerwienny, dzwonkowy (a. buńkowy), winny i żołędny. Obecnie używaną powszechnie odmianę: kier, karo, pik i trefl, przyjęto we Francji w XVI w. Początkowo w każdej maści było po 4, potem po 9 kart: tuz, król, wyżnik, niżnik, ósemka, siódemka itd.; wszystkie maści święciła kozera (tj. bił atut).

W kartach europ, król trefl mógł pierw, oznaczać herb papieski; król pik - króla Francji, karo - króla Hiszpanii, kier-króla Anglii. Królowie w kartach fr. nazywani są: Dawid (piki), Aleksander (trefle), Cezar (karo) i Karol (kiery), jako przedstawiciele imperiów: żyd., gr., rz. i frankijskiego; królowe to Pallas Atene (piki), Judyta (trefle), Rachela (karo) i Junona (kiery), a były wizerunkami: Joanny d'Arc; Isabeau, krółowej-matki; Agnes Sorel, faworyty króla, i Marii Andegaweńskiej, małżonki króla Karola VII.

Karty były w Polsce początkowo b. drogie, tak że grano w nie w XV w. tylko przy dworze, ale w XVI w. rozpowszechniły się. Grano w takie gry-zabawy jak: kupiec, kasztelan, wózek, skrzetułka, matus primus, bież (bicz), nosek, ras, drużbart, zegarek, król, ramsz, panfil. Za Sasów wzięły górę gry hazardowe, jak chapanka (chap, kontra), tryszak (fluss, straszak), mariasz, pikieta (rumel), ćwik, faraon, boston, ecarte, stos, loteria itd.

Podobne prace

Do góry