Ocena brak

Karta kontrolna

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /30.06.2011

Charakterystyka

Karta kontrolna jest podstawowym i najstarszym narzędziem statystycznego sterowania procesami. Twórcą kart kontrolnych jest W. A. Shewhart, który zastosował je pierwszy raz w 1924r. Karty kontrolne to graficzna metoda monitorowania, w której główną rolę odgrywa odpowiednio zorganizowany diagram przeglądowy. Diagram ten minimalizuje liczbę niezbędnych operacji numerycznych, równocześnie obserwując tok kontrolowanego procesu.

Karty kontrolne służą do kontroli nad zmiennością oraz do identyfikacji i kontroli przyczyn, które powodują jej wzrost.

Są one w postaci arkuszy, które są tak przystosowane, by w prosty sposób można było nanieść zmiany wybranego parametru statystycznego.


Cel kart kontrolnych

Każde przedsiębiorstwo dąży by produkcja jego wyrobów była opłacalna. Stara się także zwiększać wydajność podukcji i jakość wyrobów. W tym celu musi kontrolować procesy, tak by spełniały wszystkie wymagania. Służą temu właśnie karty kontrolne. Dzięki nim można łatwo stwierdzić, czy zmiany zauważone w danym czasie są zdarzeniem losowym czy są sygnałem, że w przedsiębiorstwie dzieje się coś niepokojącego. Jeśli tym drugim, to jest to pierwszy krok, który zmierza do znalezienia i wyeliminowania prawdziwej przyczyny rozregulowania badanego procesu. Taki sygnał jest przedstawiany na karcie kontrolnej w postaci:

  • punktów poza liniami kontrolnymi,
  • specyficznymi sekwencjami następujących po sobie punktów.
Podsumowując karty kontrolne mają na celu sprawdzenie czy badany proces przebiega zgodnie z założeniami. Natomiast w dłuższym okresie czasu służą ocenie stabilności procesu.


Budowa

Karty kontrolne buduje się z zebranych, w określonych odstępach czasu procesu produkcyjnego, próbek o danej liczebności. Następnie są one zapisywane w arkuszach, co pozwala na sprawdzenie czy dany proces przebiega prawidłowo.Na osi poziomej, zaznacza się pobrane próbki, zaś na pionowej - wartości obserwowanej zmiennej.

Tworząc karty kontrolne należy przestrzegać następujących procedur:

  • wybór cechy, która będzie badana,
  • wybór rodzaju karty,
  • pobranie danych do obliczeń,
  • wyznaczenie linii centralnej,
  • wyznaczenie górnej i dolnej linii kontrolnej.

Rodzaje kart kontrolnych

Karty kontrolne dzieli się na: karty kontrolne oceniane liczbowo i karty oceniane alternatywnie.

Wśród kart kontrolnych dla cech ocenianych liczbowo wyróżnia się:

  • kartę wartości średniej (X-średnie ) i odchylenia standardowego (s)  - karta ( X - s),
  • kartę wartości średniej (X-średnie ) i rozstępu (R) - karta ( X - R),
  • kartę pojedynczych obserwacji (xi) i ruchomego rozstępu (R) - karta (xi - R),
  • kartę mediany (Me) i rozstępu (R) - karta (Me-R),
  •  kartę sum skumulowanych,
  • kartę średniej ruchomej.

Natomiast do kart kontrolnych dla cech ocenianych alternatywnie zalicza się:

  • kartę frakcji jednostek niezgodnych (p),
  • kartę liczby jednostek niezgodnych (np),
  • kartę liczby niezgodności (c),
  • kartę liczby niezgodności na jednostkę (u).

Zarówno karty kontrolne oceniane liczbowo jak i karty oceniane alternatywnie stosuje się w dwóch różnych sytuacjach:

Podobne prace

Do góry