Ocena brak

Karol Olszewski 1846 - 1915

Autor /Teofil Dodano /22.09.2011

Pionierem w dziedzinie kriogenilu był w Polsce znakomity chemik Karol Olszewski. Urodził się w Broniszowie koło Tarnowa. Po uzyskaniu matury wstąpił na studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zgłębiał tam tajniki fizyki, chemii i matematyki. Już wówczas zwrócił na siebie uwagę wykładowców swoimi wyjątkowymi zdolnościami. Celował szczególnie w dziedzinie techniki doświadczalnej. Wykazywał tutaj prawdziwy talent. Zaskakiwała jego staranność w przeprowadzaniu doświadczeń, olbrzymia intuicja oraz umiejętności techniczne. Po ukończeniu studiów w Krakowie Olszewski wyjechał do Heidelbergu, gdzie pogłębiał wiedzę pod kierunkiem wybitnych uczonych. Tam też uzyskał stopień doktora.

Po powrocie do Krakowa w 1876 roku objął kierownictwo Zakładu Chemii Nieorganicznej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tam właśnie wszedł w bliski kontakt ze znakomitym fizykiem Zygmuntem Wróblewskim. Wówczas to podjęli wspólnie pionierskie eksperymenty w dziedzinie niskich temperatur, czyli kriogenilu.

Ich wspólnym sukcesem było skroplenie tlenu i azotu w 1883 roku.

Po tragicznej śmierci Zygmunta Wróblewskiego Olszewski kontynuował wspólnie rozpoczęte badania, które uwieńczone zostały dalszymi osiągnięciami. Ponadto nasz uczony ulepszał starą i budował nową aparaturę służącą do skraplania gazów. Wkrótce udało mu się wyznaczyć krytyczne ciśnienie i temperaturę tlenku węgla, metanu, powietrza i azotu. Drugim osiągnięciem było wyznaczenie ciężaru właściwego ciekłych gazów, takich jak: tlen, metan czy azot. W efekcie dalszych prób dokonał skroplenia wszystkich gazów z wyjątkiem wodoru. W 1895 roku otrzymał w wyniku doświadczenia wodór w stanie dynamicznym i określił jego temperaturę i ciśnienie krytyczne.

W ciągu przeprowadzania tych wszystkich prób i badań utrzymywał stały kontakt naukowy z zagranicznymi placówkami badawczymi. Prace Olszewskiego znane były szeroko w świecie, a dzięki temu Uniwersytet Jagielloński był przez pewien czas przodującą placówką w dziedzinie kriogenilu. Przez pracownię Olszewskiego przewinęło się wielu wybitnych uczonych europejskich. Gdy w 1894 roku uczony otrzymał od Ramsaya3 30 ml nowo odkrytego gazu- argonu, z prośbą o jego skroplenie i zbadanie jego właściwości, już na początku 1895 roku potrafił dać wyczerpującą odpowiedź. Wyniki prac na ten temat zostały przedstawione na posiedzeniu Royal Society w Londynie.

Podobne prace

Do góry