Ocena brak

Karol Marks (1818 - 1883) i Fryderyk Engels (1820 - 1895) - Moralność

Autor /BenTen Dodano /14.07.2011

W pracach Marksa i Engelsa występują sformułowania, które mogą być podstawą moralności.     

Teza,  że człowiek jest wartością najwyższą, interpretowana była w ten sposób,  że inni ludzie nie mogą być  środkiem, narzędziem w realizacji celu konkretnego człowieka. Staje się to możliwe wtedy, kiedy cele konkretnej jednostki będą spójne, koherentne z celami innej jednostki, cele społeczne tożsame z celami jednostek.   

Teza o podstawowym znaczeniu struktury ekonomicznej w bycie społecznym tłumaczona była w postaci przekonania o pierwotności bytu materialnego wobec ludzkich tworów idealnych. Wszelkie idee, wyobrażenia są myślowymi odzwierciedleniami interesów klas i grup społecznych.     

Teza  postulująca historyzm nakazywała konkretność działania i analizy zjawisk społecznych. Heglowska zasada dialektyczna: negacja i kontynuacja reinterpretowana była jako zgoda na odrzucanie tego, co złe, a kontynuowanie tego, co dobre. Przyjęcie tezy o aktywnej roli idei w życiu społecznym pociągało za sobą przekonanie o potrzebie upowszechniania wiedzy o  świecie przyrodniczym i społecznym oraz krytykę politycznych treści religii.      Uznanie teoretycznej tezy o determinizmie zobowiązywało do ciągłej zmiany warunków  życia ludzi, gdyż one decydują o ich postępowaniu. Analiza kategorii „pracy” podpowiadała, że praca jest jedynym źródłem szczęścia, a „praca wyzwolona” pozwala człowiekowi na samorealizację, walkę z własnymi słabościami.     

Marks i Engels w wielu swoich pracach postulowali rewolucyjny aktywizm jako ciągłą walkę z tym, co dla ludzi jest „dolegliwe”, co ich degraduje. Istotnym celem tej walki był wysiłek ukierunkowany na harmonizowanie „dobra ogółu” z dobrem jednostek, chociaż można uznać,  że interes ogólny przedkładali oni nad interes jednostkowy. Znaczącym elementem rewolucyjnego aktywizmu była walka z naturalnym procesem alienacji. Walka ta polegała na przyjęciu praktyki jako kryterium oceny postępowania ludzi.      Marks i Engels wyrażali przekonanie,  że  źródłami moralności są: warunki materialnego  życia społeczeństwa,  środowisko geograficzne, czynniki biologiczne, czynniki psychologiczne. Moralność jest ponadto uwarunkowana klasowo, jej zmiany przebiegają równolegle ze zmianami w ekonomicznej strukturze bytu społecznego. Moralność stanowi także strukturalny element bytu społecznego, co powoduje, że jest względnie autonomiczna i może oddziaływać na inne elementy bytu społecznego.

Podobne prace

Do góry