Ocena brak

Karlheinz Stockhausen

Autor /KotFilemon Dodano /11.04.2013

Karlheinz Stockhausen (ur. 192i<) odbył studia w konserwalorium w Kolonii u Franka Martina. Od r. 1951 studiował na kursach darmstadzkich(m. in. u Adorna), a w latach 1953 —1955 w Pary/u u Messiaena oraz u Milhauda. (Jednoczesnie pracował w studio muzykikonkretnej u Pierre Schaeffera.) Stockhaiisen był współredaktorein pisma „Die Reihe"wydawanego przez Eimerta i jest autorem szeregu prac z zakresu nowych technikkompozytorskich.

Od r. 1963 był szefem studia muzyki elektronicznej radia w Kolonii. Wkadej kompozycji Slockhausena przebija danosc do rozwiazania okreslonego problemukompozytorskiego. W Kontrapunktach (1953) charakterysty- czna jest faktura punktualizmubarw instrumentalnych, w Miarach czasu (Zeitmasse) na 5 instrumentów detych uderzajatendencja do rozbicia czasu i nowe konwencje metrorytmiczne. W X f Utworzefortepianowym (1956) Stockhausen przescignał wszystkich w swoistej oryginalnoscikoncepcji.

Dzieło składa sie z 19 fragmentów muzycznych rozrzuconych na arkuszu duegoformatu. Rzecz polega tu na inwencji wykonawcy, który sam decyduje o kolejnosci pojawianiasie poszczególnych fragmentów, tworzac konstrukcje muzyczne z gotowych, „prefabrykowanych" elementów. Najwyszym osiagnieciem Stockhausena w zakresie muzykiinstrumentalnej sa Grupy (Gruppen) na 3 orkiestry (1957). Naley wspomniec te o Carra1960 r. (na 4 orkiestry i 4 chóry). Poruszona jest tu idea nowej panoramy audytywnej:publicznosc znajduje sie posrodku, a cztery orkiestry i chóry sa ustawione wzdłu czterechscian.

Momenty na głosy i instrumenty (19ft4) p.je maja ani poczatku, ani konca. Czas trwaniamoe byc zmieniany. Nieco inna koncepcje mamy w Miksturze (Mixtur) na orkiestre,generatory sinusowe i modulatory pierscieniowe (1964); Stockhausen wychodzi tu pozakonwencje orkiestrowe i wkracza ju w dziedzine muzyki „przetwarzanej''. Najciekawszymdziełem muzyki elektronicznej jest Spiew młodzienców (Gcsang der Jungimgc), utwórznakomicie zapowiadajacy moliwosci materiału i techniki muzyki elektronicznej.

Twórczosc Stockhausena, szczególnie jego ostatnie utwory — nalea tu Mikrophonie l i , Solo,Prozession, Kurzwellen ( Hommage a Beethoven), Opus J970, Mantra czy Musik im Hauch(1975) — przenikaja wcia nowe idee. Ich najwiekszym sensem jest gromadzeniedoswiadczen niedostepnych dla innych i te przez innych nie wyzyskiwanych. Stockhausennaley do najoryginalniejszych twórców XX wieku.

Podobne prace

Do góry