Ocena brak

KALKULACJA PODZIAŁOWA PROSTA

Autor /Blandyna Dodano /13.08.2013

Ma zastosowanie w przedsiębiorstwach lub wydziałach produkcyjnych o przedmiotowo zamkniętej strukturze produkcji, które wytwarzają jeden rodzaj nieskomplikowanych wyrobów (usług). Może ona mieć zastosowanie w kalkulacji niektórych usług wydziałów pomocniczych oraz w kalkulacji produkcji podstawowej w takich przedsiębiorstwach, jak: kopalnie, elektrownie, kotłownie, cementownie, jednostki świadczące usług i transportu osobowego lub towarowego, cegielnie wytwarzające jeden rodzaj cegły, wytwórnie kwasu siarkowego. K.p.p. ma ograniczone zastosowanie, ponieważ jednostek wytwarzających jeden rodzaj wyrobów (usług) jest niewiele.

Przy stosowaniu k.p.p. jednostkowy koszt wytworzenia jest ustalany w rezultacie podzielenia kosztów poniesionych w danym okresie (miesiącu) przez ilość wytworzonego w tym miesiącu wyrobu (usługi), która jest wyrażana na ogół w naturalnych jednostkach miary (sztukach, metrach bieżących, metrach kwadratowych, kilogramach, kilowatogodzinach, kilometrach, osobokilometrach, tonokilometrach itp.).  

K.p.p. komplikuje się w przypadku występowania na przełomie poszczególnych okresów sprawozdawczych produkcji niezakończonej. W takim przypadku przed przystąpieniem do k.p.p. stosuje się jedno z dwóch rozwiązań: 1) produkcję niezakończoną wycenia się według z góry ustalonego kosztu (planowanego, rzeczywistego z ubiegłego okresu), a następnie koszt jej wytworzenia odejmuje się od kosztów produkcji poniesionych w danym okresie; w rezultacie tego obliczenia uzyskuje się łączną sumę kosztów wytworzenia wyrobów gotowych, która po podzieleniu przez ilość daje jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego; 2) produkcję niezakończoną przelicza się na umowne przedmioty kalkulacji w celu sprowadzenia jej do wspólnego mianownika z produkcją gotową; przeliczenie to następuje zwykle w ten sposób, że produkcję niezakończoną traktuje się jako pewien ułamek produkcji gotowej, wynikający z osiągniętego stopnia gotowości (absorpcji kosztów) produkcji niezakończonej w stosunku do produkcji gotowej.

Taki tok postępowania może być stosowany wówczas, gdy stopień zaawansowania produktu niezakończonego jest jednakowy w każdej pozycji kalkulacyjnej. Jeżeli materiały wydawane są do produkcji w całości z chwilą jej rozpoczęcia, wówczas koszty materiałów bezpośrednich dotyczące wyrobu gotowego i produktu niezakończonego są jednakowe; różnica występuje jedynie w pozostałych kosztach (kosztach przerobu), których udział w koszcie wytworzenia danego produktu jest uzależniony od stopnia zaawansowania jego produkcji. W związku z tym odrębnie powinny być kalkulowane koszty zużytych materiałów bezpośrednich i koszty przerobu, co przedstawiają następujące wzory: a) ustalenie kosztu jednostkowego materiałów bezpośrednich; b) ustalenie kosztów przerobu na jednostkę wyrobu gotowego.

Dotychczas przy omawianiu k.p.p. przyjmowane było umowne założenie, że na koncie ,,Produkcja podstawowa” nie występuje stan produkcji niezakończonej na początek okresu, podziałowi (kalkulacji) podlegają zaś tylko koszty poniesione w danym okresie. Powstaje w związku z tym pytanie, jak sporządzać kalkulację, gdy występuje produkcja niezakończona na początek okresu.

Odpowiedź na tak postawione pytanie będzie uzależniona od tego, czy w efekcie kalkulacji chce się uzyskać koszt przeciętny, wystarczający do wyksięgowania produkcji gotowej z konta ,,Produkcja podstawowa”, czy też powinien być ustalony koszt wytworzenia przedmiotu kalkulacji, do obliczenia którego przyjęto wyłącznie koszty poniesione w bieżącym miesiącu. Z zagadnieniem tym wiąże się problem wyceny produkcji niezakończonej, która może być wyceniana w bilansie w wysokości kosztu wytworzenia bieżącego okresu lub w wysokości kosztu przeciętnego.  

Podobne prace

Do góry