Ocena brak

Kalcytonina, parathormon, 1,25-di (OH) D3 - struktura, mechanizm działania, regulacja gospodarki wapniowo – fosforanowej

Autor /Apollo Dodano /28.02.2012

 

PARATHORMON

Syntetyzowany jest jako preproparathormon, w wyniku ograniczonej proteolizy powstaje właściwy parathormon (PTH).

Funkcje:

  1. działanie na kości – zależy od stężenia PTH. Jeśli jest ono działaniem pulsacyjnym w postaci małych dawek, przeważa efekt osteogenetyczny czyli PTH mediuje tworzenie się kości. Jeśli jest przewlekły niedobór Ca, przytarczyce zostają pobudzone do stałego wydzielania PTH -> dominuje aktywność osteolityczna, celem jest wyrównanie niedoboru wapnia w osoczu i dochodzi do degradacji kolagenu typu I czyli kolagenolizy. Te 2 aspekty prowadzą do osteoporozy (zrzeszotnienia).

  2. działanie na nerkę – PTH zwiększa wchłanianie jonów Ca i wyrównuje kalcemię, natomiast zwiększa wydalanie fosforanów, Na, wodorowęglanów, glukozy i aminokwasów.

  3. aktywacja 1-α-hydroksylazy w nerce i wygenerowanie 1,25-di(OH)D3pomaga wchłonąć Ca z jelita

Patologia:

  • nadczynność przytarczyc – gruczolak, rak przytarczycy

  • niedoczynność przytarczyc – działanie jatrogenne najczęściej  

KALCYTONINA

Kalcytonina nie powstaje w tarczycy. Powstaje ona komórkach C rozsianego układu wewnątrzwydzielniczego (np. APUD) w całym organizmie, a między innymi w tarczycy. Kalcytonina jest kodowana przez gen wspólny dla niej i CGRP. Produktem genu jest peptyd prekursorowy – obejmuje dwa związki – kalcytoninę i katakalcynę. Ta ostatnia nasila działanie kalcytoniny. Działanie kalcytoniny jest z grubsza przeciwstawne do działania PTH, w jednym przypadku synergistyczne.

I. KOŚCI

  • hamuje osteolizę osteoblastyczną

  • pobudza syntezę macierzy kostnej

II. NERKI

  • wydalania fosforanów

  • wydalania jonów Ca

III. PRZEWÓD POKARMOWY

  • hamuje wydzielanie gastryny, soku żołądkowego i trzustkowego

  • hamuje wydzielanie glukagonu – znalazło praktyczne zastosowanie w leczeniu zespołu Zollingera-Ellisona oraz ostrego zapalenia trzustki, w którym następuje nadaktywacja wydzielania soku trzustkowego

IV. OUN

  • wzrost wydzielania endorfin (działanie przeciwbólowe)

  • hamowanie łaknienia

Zastosowanie praktyczne:

  1. leczenie osteoporozy

  2. choroba Pageta

  3. ostre zapalenie trzustki

  4. hiperkalcemia

  5. hipergastrynemia

Patologia:

Dotyczy nadmiaru. Taka choroba nazywa się rakiem rdzeniastym tarczycy – komórki nowotworowe wywodzące się z komórek C produkują nie tylko kalcytoninę, ale również gastrynę, VIP, prostaglandyny. Przy hipokalcemii, następuje uruchomienie produkcji PTH, prowadzi do osteolizy kości, wpływa na nerkę i zmniejsza wydalanie Ca, PTH aktywuje syntezę aktywnej witaminy D która pomaga odzyskać Ca z przewodu pokarmowego. W przypadku nadmiaru hormonów tarczycy, zjadają one kości. Jeśli wzrośnie stężenie jonów Ca, w wyniku działania hormonów tarczycy, dojdzie do zahamowania wydzielania PTH i również hiperkalcemia zredukuje syntezę 1,25-di(OH)D3.

Do góry