Ocena brak

John Locke (1632 - 1704) - Antropologia

Autor /Miecio Dodano /13.07.2011

Uważał,  że każdy człowiek ma prawo do swobodnego rozwoju i formułowania sądów. Twierdził,  że zasady moralne powinny być pragmatyczne, czyli nie tylko krępować, ale także wzbogacać ludzkie  życie, a więc moralność winna respektować tolerancję, umożliwiać rozumne ich stosowanie. Negował autorytet jako zaprzeczenie tolerancji.

 Człowiek dysponuje i posługuje się prawdami natury praktycznej. Na przykład, sprawiedliwością jest dotrzymywanie umów czy wzajemne dochowanie wiary. Za najlepszych tłumaczy myśli ludzkich uważał ich czyny. Pojęciu „natura” nadawał sens materialny, empiryczny. Powiadał: „natura dała człowiekowi pragnienie szczęścia oraz odrazę do niedoli i nędzy; są to rzeczywiście wrodzone zasady praktyczne[...] działają nieustannie i wpływają na wszelkie nasze czynności[...] Są to skłonności wypływające z pożądania dobra, a nie z prawdy wrytej w umyśle”.    

Fundamentem społecznej cnoty jest przekonanie, że „każdy powinien postępować z innymi tak, jakby chciał, żeby z nim postępowano”. Locke twierdził, że moralność jest historycznie zmienna, jej istota to nakaz dotrzymywania umów, jakie ludzie zawierają między sobą. Nie przestrzeganie zasad moralnych pociąga różne konsekwencje.  

Religia – jego zdaniem -  nie jest czymś danym z zewnątrz, nie jest objawioną przez Boga wiedzą, ale wytworem praktyki. To człowiek jest twórcą religii, stworzył ją ze względu na swój praktyczny interes. „Względy życiowe sprawiają, że wielu ludzi głosi ją” - pisał Locke.  „Bóg, który przenika człowieka na wskroś dzierży w swym ręku nagrody i kary i wystarczająco jest potężny, aby najpyszniejszego grzesznika powołać do zdania rachunku. Bóg związał ze sobą nierozerwalnie cnotę i szczęście powszechne i sprawił, że praktykowanie cnoty jest niezbędne dla zachowania społeczeństwa i jest w oczywisty sposób korzystne dla każdego, z kim człowiek cnotliwy ma do czynienia”.   John Locke był deistą, tzn. uznawał religię głoszącą, że Bóg stworzył świat, ale nie ingeruje w jego funkcjonowanie. Opowiadał się ponadto za formułowanymi przez religię naturalną prawdami wiary.   

Podobne prace

Do góry