Ocena brak

JĘZYKOWA ORGANIZACJA UTWORU LITERACKIEGO

Autor /bambo Dodano /18.02.2011

JĘZYKOWA ORGANIZACJA UTWORU LITERACKIEGO

Język literatury pięknej, zwany językiem poetyckim (niezależnie od tego, czy pojawia się w tekstach wierszowanych, czy w prozaicznych i niezależnie od tego, w jakiej formie rodzajowej i gatunkowej występuje), wyróżnia się spośród innych odmian języka szczególną wyrazistością funkcji estetycznej. Nie ogranicza się bowiem do przekazywania jakichś informacji o świecie zewnętrznym, wyrażania osobowości mówiącego, przekonywania o czymś odbiorców, lecz zawsze zarazem — choć w rozmaitym stopniu — zmierza do autoprezentacji, a więc kieruje naszą uwagę na sam sposób wypowiedzi. Sposób taki decyduje

0 tożsamości dzieła jako niepowtarzalnego utworu słownego. LirykMickiewicza — z licznych powodów — nie pozostałby sobą, gdyby namiejscu słów „polały się łzy me czyste, rzęsiste" pojawiło się np. „zapłakałem", „popłakałem sobie", czy też „leciały mi czyste i gęste łzy",mimo że każde z tych zdań powiadamia o płaczu i w zwykłej wypowiedziinformacyjnej na ogół mogłoby być użyte jedno zamiast drugiego.

Języka poetyckiego nie należy mylić z językiem literackim, czyli językiem używanym przez wykształconą część społeczeństwa, obowiązującym w nauczaniu, w publicznych kontaktach i w środkach masowego przekazu. Język literacki stanowi wprawdzie dla języka poetyckiego najważniejszy układ odniesienia i tło porównawcze, ale nie jest dla niego wiążącą normą. Język poetycki czerpać bowiem może z całego dorobku języka narodowego — z jego wszelkich odmian i warstw, istniejących zarówno aktualnie (a więc z gwar, żargonów, języków środowiskowych

1 rozmaitych stylów funkcjonalnych, jak np. urzędowy, gazetowy, naukowy), jak wyszłych z obiegu, a więc z różnego pochodzenia archaizmów, czyli dawnych, nie używanych już wyrażeń i form. Może ponadto,choć w ograniczonym zakresie, wykorzystywać elementy obcojęzyczne(orientalizmy, latynizmy, makaronizmy, germanizmy, rusycyzmy i inne)oraz tworzyć w granicach możliwości danego języka — wyrażenia i formy nowe.

Do góry