Ocena brak

Jemioła pospolita

Autor /Leonid Dodano /14.02.2012

 

Wygląd: Mały (do 1 m średnicy), prawie kulisty, widlasto rozgałęziony, zimozielony krzew, pasożytujący na drzewach. Krótki, gruby pień z żółtawozielonymi gałązkami, które łatwo od-łamują się w stawach rozgałęzień pędu.

Liście naprzeciwległe, siedzące, skórzaste, o nerwach równoległych, w kształcie języczkowate lub podługowato-jajowate, żółtozielone, 2-5 razy dłuższe niż szersze, tępe, ku nasadzie zwężone, całobrzegie i nagie. Kwiaty niepozorne, jednopłciowe, dwupienne (tzn. męskie i żeńskie kwiaty na różnych osobnikach), w pęczkach po 3-5 zebrane w siedzące pod-baldachy umieszczone w pachwinach małych podsadek.

Męskie kwiaty bez kielicha, z żółtozielonym 4-dzielnym okwiatem, większe i po-kaźniejsze od żeńskich. Pręciki stale cztery; nie mają nitek, są siedzące i całkowicie zrośnięte z działkami okwiatu. W żeńskich kwiatach okwiat jest mały i wąski, 3-4-dzielny.

Zalążnia dolna z krótką szyjką. Znamię grube i poduszkowate. Nibyjagoda (dno kwiatowe uczestniczy w powstawaniu owocu) wielkości grochu, początkowo zielona, później opali-zująco przejrzysta, biała albo żółtawa, z włóknistym, śluzowatym miąższem. Przeważnie 1-2 owalne albo kanciaste nasiona.

Siedlisko: Pasożytuje na różnych drzewach liściastych i szpilkowych. Występuje od niżu aż po położenie górskie.

Rozmieszczenie: Południowa i środkowa Europa, ku północy do Skandynawii, ku wschodowi do Rosji, Azji i zachodniego Iranu.

Okres kwitnienia: Od marca do maja. Jagody dojrzewają w listopadzie i grudniu.

Uwagi ogólne: Biorąc pod uwagę przystosowanie jemioły do różnych roślin-gospodarzy oraz na podstawie swoistych różnic kształtu wyróżnia się zwyczajnie 3 podgatunki (przez niektórych autorów uważane nawet za odrębne gatunki).

Jemioła pospolita typowa (Viscum album L. ssp. album) występuje prawie wyłącznie na drzewach liściastych, zwłaszcza na topolach, wierzbach, brzozach, grabach, kasztanach i lipach, (ale prawie nigdy na dębach!); rzadko również na sosnach. Jemioła pospolita jodłowa (Viscum album L. ssp. abietis [Wiesb.j Abrom.) występuje tylko na jodle. Jemioła pospolita rozpierzchła pasożytuje w zasadzie tylko na sośnie, a czasami na świerku.

Wspólny tym rasom jest półpasożytniczy tryb życia. Niezbędne do rozwoju organiczne materiały budowlane wytwarzają one same, jak wszystkie inne zielone rośliny, za pomocą chlorofilu w liściach i gałązkach. Ponieważ jemioła zapuszcza swoje korzenie nie w ziemię, tylko w korę i drewno rośliny żywicielskiej, zaopatruje się w ten sposób w niezbędną wodę i rozpuszczone w niej sole odżywcze. Jagody z ich kleisto-śluzowa-tym miąższem są chętnie zjadane przez ptaki (paszkoty).

Niestrawne nasiona są przy tym albo przylepiane do gałęzi przy czyszczeniu dzioba, albo przechodzą przez przewód pokarmowy ptaków i zostają z kałem osadzone na gałązkach. Kiełkujące siewki mogą od razu wrastać ssawką pierwotną, a później ssawka-mi korzeniowymi w roślinę żywicielską. Jemioła odgrywała dużą rolę już w mitologii antycznej i germańskiej.

Złota rózga czarodziejska, zrobiona z jemioły, otworzyła Eneaszowi dostęp do świata podziemnego. Druidowie, kapłani starożytnych Gallów, ścinali jemiołę z drzew złotymi sierpami. Również dziś jeszcze jest ona uważana za roślinę odpierającą demony i przynoszącą szczęście. W Anglii Boże Narodzenie bez gałązek jemioły byłoby nie do pomyślenia. W przyrodolecznictwie ten półpasożyt cieszy się od Starożytności poważaniem.

Nowoczesne badanie środków leczniczych dowiodło, że wyciągi z jemioły działają normalizująco przy nadciśnieniu, stabilizują czynności serca, zapobiegają miażdżycy i przynoszą ulgę w schorzeniach reumatycznych. Ostatnio ciała czynne pozyskiwane z jemioły są z powodzeniem stosowane również w terapii raka.

Podobne prace

Do góry