Ocena brak

JEAN BAUDRILLARD (1929 - 2007)

Autor /Gerwazy Dodano /29.07.2011

Intelektualista francuski, jeden z inicjatorów nurtu postmodernistycznego w teorii społecznej i radykalny krytyk współczesnego społeczeństwa i kultury. Najważniejsze dzieła to: [Społeczeństwo konsumpcyjne] (1970), [Zwierciadło produkcji] (1975), [Symulacje] (1983), [Ameryka] (1988), [Przejrzystość zła] (1993).

W centrum Jego uwagi znajduje się świat obiektów i znaków, wśród których toczy się życie społeczne. W społeczeństwie konsumpcyjnym obok wartości użytkowej i wymiennej przedmioty uzyskują wartość znaczącą. Całe życie społeczne jest zorganizowane wokół konsumpcji i demonstrowania towarów, co przynosi konsumentom status społeczny, prestiż i tożsamość. Ludzie odróżniają się od innych ilośdą i rodzajami nabywanych towarów. W świecie reklamy, marketingu, snobizmu nie odróżniają rzeczywistych potrzeb od potrzeb kreowanych. Nie potrafią także nawet wyobrazić sobie innej formuły życia. Dokonuje się w ten sposób maksymalna alienacja i reifikacja: przedmioty dominują nad ludźmi, którzy zatracają swoje ludzkie walory. W historii da się wyróżnić epokę przednowoczesną, gdy dominowały treści symboliczne, epokę nowoczesną, gdy dominowała produkcja materialna, i epokę ponowoaesną, w której dominuje znak, symulacja, złudzenia.

Przełom ponowoczesny otwiera epokę, w której „reprodukcja społeczna" (przetwarzanie informacji, komunikacja, przemysł wiedzy) zastępuje produkcję przedmiotów. Wchodzimy w świat „hiperrzeczywistośd", w którym obraz, spektakl, wizja, gra znaków wypierają realne doznania i doświadczenia. Tożsamość tworzy się przez naśladowanie wzorców, kody i modele determinują, jak ludzie postrzegają siebie i odnoszą do innych. Medialne symulacje rzeczywistości (TV, Disneyland, gry komputerowe, pornografia) stają się dla ludzi bardziej realne niż rzeczywistość. Ludzie ulegają „ekstazie komunikacji*1, stając się biernymi ekranami dla chaosu wrażeń. Fascynacja znakami zamazuje postrzeganie tego, co oznaczane; rzeczywistość znika w świecie fantazji.

Masy, „cicha większość", poszukują spektaklu, a nie sensu, niezdolne są do działań politycznych czy rewolucyjnych. Następuje zlanie się, „impłozja" wszelkich różnic - klasowych, rasowych, seksualnych, ekonomicznych - czyli proces „de-dyferencjacji". Stosunki bezpośrednie między ludźmi rozpływają się w świecie symulacji. W ten sposób dochodzi do ostatecznej destrukcji podmiotu w życiu społecznym. Kończy się epoka walk i konfliktów ideologicznych i politycznych, innowacji i rewolucji, twórczości i oświecenia, postępu i demokracji. Zaczynają się rządy przedmiotów, iluzji, pozorów i fantazji.

Podobne prace

Do góry