Ocena brak

Jaszczurka zielona

Autor /Gonzo Dodano /12.01.2012

Rodzina jaszczurkowate (Lacertidae)

Wygląd: średniej wielkości krępa jaszczurka o stosunkowo dużej głowie, silnych kończynach i długim lub bardzo długim ogonie. Ubarwienie grzbietu u obu płci jest jasno- lub ciemnozielone, rzadziej brązowawe. U samca z reguły występują na grzbiecie małe, czarne punkty, tworzące niekiedy barwny rysunek, natomiast u samicy ciemne znamiona układające się w rzędy oraz białawe, żółtawe lub bladozielone linie zlewające się w wyraźne, podłużne smugi. Dolna szczęka i podgardle intensywnie niebieskie. Brzuch przeważnie bez plam, białawy, zielonkawy lub żółtawy. Samce mają masywniejszą, na wierzchu ciemniejszą i gęściej biało punktowaną głowę oraz intensywniej niebiesko zabarwione okolice podgardla. Całkowita długość ciała rzadko powyżej 400 mm.  

Występowanie: od północnej Hiszpanii na zachodzie do południowej Rosji na wschodzie i od Normandii na północy po Sycylię na południu. W Polsce jedyne pewne stanowisko na Śląsku Cieszyńskim, chociaż w ubiegłych wiekach doniesienia o jej występowaniu w różnych regionach kraju były dość liczne; pod ochroną gatunkową.

Środowisko: jaszczurkę zieloną spotyka się w ciepłych, ale stosunkowo wilgotnych środowiskach, np. na gęsto zarośniętych brzegach potoków i stawów, porośniętych krzakami miedzach i zaroślowych zbiorowiskach naskalnych od nadmorskich nizin po wysokość 2000 m n.p.m. w górach.

Tryb życia: jaszczurka zielona przy sprzyjającej pogodzie w marcu lub kwietniu opuszcza schronienie zimowe; pierwsze pojawiają się samce, potem samice, a wreszcie młode osobniki. Wiosną i latem jaszczurki wychodzą ze swoich naturalnych lub przez siebie wygrzebanych kryjówek wczesnym rankiem i długo grzeją się na słońcu, póki nie osiągną temperatury 32-36 C. W poszukiwaniu pokarmu lub partnera przemierzają zajmowane przez siebie terytorium o powierzchni 30-50 m2. Jaszczurka zielona wyszukuje dogodną do zimowania kryjówkę zwykle już we wrześniu, jej spoczynek zimowy trwa 6 miesięcy. Młode osobniki mogą pozostawać aktywne do końca października.

Rozród: samiec i samica spotykają się jeszcze przed rozpoczęciem właściwego okresu godowego, wykorzystują wspólnie to samo miejsce do kąpieli słonecznej i nocują również razem w jednej kryjówce. Po pierwszym złożeniu jaj, które odbywa się na przełomie maja i czerwca, w sprzyjających warunkach klimatycznych jaszczurka zielona powtórnie odbywa gody i samice ponownie składają jaja na przełomie czerwca i lipca. Złoże zawiera do 20 jaj. Młode wylęgają się po upływie ok. 80-85 dni.

Pokarm: jaszczurka zielona żywi się głównie większymi owadami, takimi jak chrząszcze, szarańczaki, pasikoniki i świerszcze; zjada również stonogi, mniejsze ślimaki, ptasie jaja i młode osobniki innych gatunków jaszczurek.

Wrogowie: jeże, kuny i różne gatunki ptaków, jednak wpływ wrogów naturalnych na liczebność populacji jaszczurki zielonej jest niewielki.

Uwagi: młode osobniki jaszczurki zielonej są przeważnie jednolicie oliwkowobrązowe lub brązowawe, w zasadzie bez jaskrawszej szaty młodocianej; mogą jednak mieć również jaśniejsze plamy na bokach lub delikatne podłużne paski. W czasie pierwszych miesięcy życia tworzą zwykle niewielkie grupki. Przy spotkaniu się dwóch dorosłych samców dochodzi często, po wzajemnej zrytualizowanej demonstracji siły, do zajadłego boju, który w szczytowym momencie może prowadzić do poważnych okaleczeń rywali. Podczas zimnego deszczowego lata spada liczebność tego gatunku, gdyż nie wszystkie młode wylęgają się, a wylęgnięte słabo rosną, zaś dojrzałe do rozrodu samice składają następnej wiosny mniejszą liczbę jaj.

Podobne prace

Do góry