Ocena brak

Jane Austen

Autor /kacper007 Dodano /11.04.2012

Wybitne powieściopisarki pojawiły się dopiero w XIX wieku, co było spowodowane uwarunkowaniami społecznymi. Jednak w końcu kobiety uzyskały możliwość wypowiedzi w literaturze.

Powieść, jakąkolwiek formę przybiera, zawsze w jakiś sposób przedstawia poglądy autora i ideologię epoki, w której powstała. Wiek dziewiętnasty był okresem wielkich przemian społecznych, które umożliwiły kobietom pojawienie się na literackiej scenie artystycznej. W Wielkiej Brytanii, na przykład, tworzyło w tym czasie pięć wybitnych pisarek.

Jane Austen, Charlotte i Emily Bronte, Elizabeth Gaskell oraz George Eliot wywodziły się z różnych środowisk, mimo to prócz płci, istniał pewien element, który łączył te autorki. Wszystkie one w swym pisarstwie przedstawiały pozycję społeczną kobiety w dziewiętnastym wieku.

Wymienione pisarki, z wyjątkiem Jane Austen, pochodziły z rejonu Midlands, hrabstwa, którego stolicą jest przemysłowe miasto Birmingham. Fakt ten wskazywać może na wzrost znaczenia kulturalnego i społecznego uprzemysłowionej północy Anglii w czasie brytyjskiej rewolucji przemysłowej.

W dziewiętnastym wieku życie społeczne było zdominowane przez mężczyzn, przyczyniły się do tego walnie obowiązujące wówczas konwencje i sztywne zasady etykiety. Wszystkie pisarki z interesującej nas grupy wykazują w swych powieściach głęboką świadomość tych reguł zachowania się i istniejącej struktury klasowej. Każda z nich na u swój sposób przedstawia zagrożenia wynikające z tej sytuacji.

Najsłynniejsze powieści Jane Austen (1775-1817), do których popularności przyczyniły się w latach dziewięćdziesiątych naszego wieku adaptacje filmowe i telewizyjne, były wykwintnymi w stylu komediami obyczajowymi opartymi na obserwacjach poczynionych przez samą autorkę z pozycji prowincjonalnej damy spędzającej życie w rodzinnej okolicy, odwiedzającej najwyżej pobliskie uzdrowisko Bath lub peryferyjnie położone Southampton, Hampshire i Winchester.

Jane Austen miała szczęśliwe dzieciństwo i ustabilizowane życie rodzinne, co niewątpliwie pozwoliło jej wyrobić sobie charakterystyczną dla jej stylu pisarskiego pewność siebie, z jaką wydawała osądy na temat Anglii pierwszych dziesięcioleci dziewiętnastego wieku. Interesowały ją zwykłe, powszednie dla ludzi jej stanu problemy. Przedstawiała życie codzienne i perypetie związane z polowaniem na mężów, które w jej sferze było głównym zajęciem młodych kobiet, zawsze przy tym poszukując moralnych implikacji zachowań swych bohaterów. Sprawnie wykorzystywała swój talent do budowania postaci i konstruowania fabuły, by prezentować własne poglądy na życie. Na przykład za pośrednictwem bohaterki Rozważnej i romantycznej (1811), Mariannę Dashwood, pisarka przedstawia nam swoje przekonanie o konieczności panowania nad własnym zachowaniem i podporządkowania go regułom wyznaczanym przez rozsądek. Historia Elizabeth Bennet i pana Darcy w Dumie i uprzedzeniu (1813) obrazuje niebezpieczeństwa kierowania się pozorami. W Mansfield Park (1814) Austen stworzyła postać Fanny Price, wykorzystywanej bezlitośnie „biednej krewnej", która jednakże zawsze potrafi zachować się właściwie i w końcu zostaje za to nagrodzona. Tytułowa bohaterka powieści Emma (1815) mimo swego wdzięku, sprytu i bogactwa, musi przełknąć gorzką prawdę o sobie, a w Perswazji (1818) Anne Eliot decyduje się zerwać zaręczyny z młodym kapitanem marynarki bez grosza przy duszy, idąc za radą krewnych i przyjaciół.

Wszystkie powieści Austen charakteryzują się inteligentnymi, dynamicznymi dialogami i w niezwykłym stopniu wyróżniają się ostrością spojrzenia, humorem, inteligencją i mądrością życiową. Wedjug kryteriów dwudziestowiecznego czytelnika świat Jane Austen może wydawać się dość ciasny, jednakże z pewnością nie jest on nudny. Wypełniają go bowiem namiętność, niezliczone intrygi i zabawne perypetie.

Podobne prace

Do góry