Ocena brak

Jamy i doły czaszki

Autor /Irmina674 Dodano /23.08.2013

  • Dół przedni czaszki położony jest najwyżej. Jego dno tworzą części oczodołowe kości sitowej, blaszka sitowa kości sitowej oraz skrzydła mniejsze i przednie części trzonu kości klinowej. Dół ten graniczy od dołu z oczodołami oraz częścią sklepienia jamy nosowej. Zawartość dołu stanowią płaty czołowe mózgu oraz opuszka węchowa i pasma węchowe. W dole przenim czaszki, w linii pośrodkowej, znajduje się wystający ku górze grzebień koguci, do którego przyczepia się sierp mózgu. Z przodu od grzebienia koguciego znajduje się otwór ślepy, przez który przechodzi żyła jamy z nosowej do zatoki strzałkowej górnej. Przez otwory w blaszce sitowej dół czaszki przedni łączy się z jamą nosową.

  • Dół środkowy czaszki jest głębszy i nniżej położony od przedniego. Wyróżnia się w nim część środkową i dwie części boczne, w których znajdują się płaty skroniowe mózgu. Części boczne utworzone są przez skrzydła większe kości klinowej, część łuskową i powierzchnię przednią piramidy kości skroniowej. Odcinek środkowy tworzy trzon kości klinowej, na przodzie którego znajduje się bruzda przedskrzyżowania wzrokowego, kończąca się obustronnie kanałem wzrokowym zawierającym nerw wzrokowy i tętncę oczną. Z tyłu od kanału wzrokowego wstępuje wyrostek pochyły przedni. W części środkowej dołu leży siodło tureckie, w którym znajduje się dół przysadki, zawierający przysadkę. W przedniej ścianie dołu przysadki znajdują się wyrostki pochyłe środkowe. Siodło tureckie ograniczone jest od tyłu grzbietem siodła, z wyrostkami pochyłymi tylnymi. Po obu stronach siodła tureckiego biegnie bruzda tętnicy szyjnej. Mieści się w niej zatoka jamista, w której świetle biegnie tętnica szyjna wewnętrzna otoczona splotem nerwowym oraz nerw odwodzący. W częściach bocznych dołu środkowego czaszki najbardziej do przodu znajduje się szczelina oczodołowa górna. Biegną przez nią nerwy: okoruchowy, bloczkowy, oczny, odwodzący, włókna splotu jamistego, gałąź tętnicy oponowej środkowej, żyła oczna i gałąź żyły ocznej dolnej. Ku tyłowi leży otwór okrągły, przez który przechodzi nerw szczękowy, a z boku i z tyłu od niego znajduje się otwór owalny, przez który biegnie nerw żuchwowy, z boku od niego zaś leży otwór kolcowy, przez który przechodzą gałąź oponowa nerwu żuchwowego oraz naczynia oponowe środkowe. Pryśrodkowo od otworu owalnego leży otwór poszarpany. W pobliżu szczytu piramidy, na powierzchni przedniej znajdują się wycisk nerwu trójdzielnego oraz dwie bruzdy zakończone otworami. Boczna z nich, bruzda nerwu skalistego mniejszego, rozpoczynająca się rozworem kanału nerwu skalistego mniejszego,wiodącym do biegnącego w części skalistej kanalika nerwu bębenkowego. Bruzda przyśrodkowa, bruzda nerwu skalistego większego, prowadząca do kanału nerwu twarzowego, zawiera nerw skalisty większy i gałąź tętnicy oponowej środkowej.

  • Dół tylny czaszki jest najgłębszy i położony najniżej. Tworzą go grzbiet siodła i stok kości klinowej, kość potyliczna, część skalista kości skroniowej i kąt sutkowy kości ciemieniowej. W dole tym znajdują się móżdżek, most i rdzeń przedłużony. Od dołu środkowego oddziela go grzbiet siodła kości klinowej oraz brzeg górny piramidy kości skroniowej. Dół tenz tyłu jest ograniczony bruzdą zatoki poprzecznej. W środku dołu leżą otwór wielki oraz kanał nerwu podjęzykowego przez który przechodzi nerw podjęzykowy. Między bocznymi częściami kości potylicznej a piramidą kości skroniowej znajduje się otwór szyjny, podzielony przez wyrostek śródszyjny na część przyśrodkową zawierającą zatokę skalistą dolną i nerw językowo-gardłowy oraz na część boczną zawierającą nerw błędny, nerw dodatkowy, żyłę szyjną wewnętrzną i tętnicę oponową tylną. Na powierzchni tylnej piramidy znajduje się otwór słuchowy wewnętrzny, prowadzący do przewodu słuchowego wewnętrznego. Z tyłu od otworu słuchowego wewnętrznego leży otwór kanalika przedsionka, a bliżej brzegu górnego piramidy dół podłukowy. Z tyłu od otworu wielkiego w płaszczyźnie pośrodkowej przebiega grzebień potyliczny wewnętrzny rozdzielający doły potyliczne dolne, które od góry ograniczone są bruzdą zatoki poprzecznej. Bruzda ta przedłuża się w bruzdę zatoki esowatej, dochodzącą do otworu szyjnego. Obydwie bruzdy zawierają jednoimienne zatoki.

  • Oczodół. Oczodoły są położone w górnej części twarzoczaszki i mają kształt czworościennych ostrosłupów. W każdym oczodole wyróżnia się ścianę górną, dolną, przyśrodkową i boczną, podstawę czyli wejście do oczodołu i szczyt.

  • Jama nosowa kostna. Nieparzystna kostna jama nosowa podzielona pionową kostną przegrodą nosową na dwie części, składa się z jamy nosowej właściwej i zatok przynosowych: czołowych, szczękowych, klinowych i komórek sitowych. Do przodu otwiera się otworem gruszkowatym, z tyłu znajdują się nozdrza tylne.

  • Jama ustna jest przestrzenią ograniczoną częściami kostnymi i głównie mięśniami. Ściamy boczne jamy ustnej właściwej tworzą wyrostki zębodołowe szczęki, część zębodołowa żuchwy oraz zęby. Sklepienie jamy ustnej tworzy podniebienie kostn,e dno natomiast utworzone jest przez mięśnie.

  • Dół skroniowy ograniczony jest od góry, od tyłu i od przodu kresą skroniową. Grzebień podskroniowy oraz brzeg dolny łuku jarzmowego stanowią jego dolną granicę, przez którą łączy się z dołem podskroniowym. Ścianę przyśrodkową dołu tworzą kość ciemieniowa, część łuskowa kości skroniowej, powierzchia skroniowa kości czołowej oraz skrzydło większe kości klinowej. Ściana przednia jest utworzona przez powierzchnie skroniowe kości czołowej i jarzmowej. Ścianę boczną tworzy łuk jarzmowy. Zawartość dołu skroniowego tstanowią: mięsień skroniowy, naczynia skroniowe środkowe i głębokie, nerwy skroniowe głębokie, gałązka jarzmowo-skroniowa nerwu jarzmowego, tkanka tłuszczowa. Wszystkie te twory pokryte są powięzią skroniową, na której powierzchni biegną naczynia skroniowe powierzchowne, nerwy uszno-skroniowe oraz gałązki skroniowe i jarzmowe nerwu twarzowego

  • Dół podskroniowy leży poniżej i przyśrodkowo od łuku jarzmowego oraz dołu skroniowego. Ku górze łączy się on z dołem skroniowym, ku tyłowi z dołem zażuchwowym, ku dołowi z przestrzenią przygardłową. Ścianę górną dołu podskroniowego tworzy powierzchnia podskroniowa skrzydła większego kości klinowej. Ściana boczna utworzona jest przez gałąź żuchwy. Ścianę przyśrodkową tworzy blaszka boczna wyrostka skrzydłowatego kości klinowej. Zawartość dołu stanowią: oba mięśnie skrzydłowe, spolt żylny skrzydłowy, tętnica szczękowa i jej gałęzie, nerw żuchwowy i jego gałęzie oras struna bębenkowa. Dół podskroniowy łączy się z:

    Dołem skrzydłowo-podniebiennym przez szczelinę skrzydłowo-szczękową

    Oczodołem przez szczelinę oczodołową dolną

    Dołem środkowym czaszki przez otwór owalny i otwór kolcowy.

  • Dół skrzydłowo-podniebienny leżący przyśrodkowo od dołu podskroniowego, ma postać trójkątnej szczeliny położonej między szczęką a wyrostkiem skrzydłowa tym kości klinowej. Jest on ograniczony od góry przez trzon kości klinowej, od przodu przez wyrostek oczodołowy kości podniebiennej i trzon szczęki, od tyłu przez wyrostek skrzydłowaty i powierzchnię szczękową skrzydła większego kości klinowej i przyśrodkowo przez blaszkę pionową kości podniebiennej. Zawartość dołu skrzydłowo-podniebiennego stanowią: zwój skrzydłowo-podniebienny, nerw szczękowy i jego gałęzie oraz końcowe gałęzie tętnicy szczękowej. Dół skrzydłowo-podniebienny łączy się:

    Przez otwór klinowo-podniebienny z jamą nosową

    Przez szczelinę oczodołową dolną z oczodołem

    Przez otwór okrągły z dołem środkowym czaszki

    Przez kanał skrzydłowy z powierzchnią wewnętrzną i zewnętrzną podstawy czaszki

    Przez kanał podniebienno-pochwowy z dolną powierzchnią podstawy czaszki

    Przez kanały podniebienne z jamą ustną

    Przez szczelinę skrzydłowo-szczękową z dołem podskroniowym

  • Dół zażuchwowy jest przestrzenią leżącą między gałęzią żuchwy a wyrostkiem sutkowa tym kości skroniowej. Śięga on do wyrostka rylcowatego i do bocznej ciany gardła. Zawiera część ślinianki przyusznej, nerw twarzowy, który dzieli się w tym dole na gałęzie końcowe, tętnicę szyjną zewnętrzną i jej końcowe gałęzie, którymi są tętnica szczękowa, oraz tętnicę uszną tylną i nerw uszno-skroniowy.

Podobne prace

Do góry