Ocena brak

JAMA USTNA - Zęby

Autor /Maurycy Dodano /07.10.2011

Zęby wszystkich kręgowców służą do rozdrabniania pokarmu, lecz różnią się w dużym stopniu wielkością i kształtem w zależności od tego, jakim pokarmem dany gatunek się odżywia.Jakkolwiek zęby różnych ssaków mogą powierzchownie różnić się całkowicie, to jednak zbudowane są według wspólnego planu.Część zęba wystająca ponad dziąsło to korona zęba, część otoczona dziąsłem to szyjka zęba, część tkwiąca w zębodole, w kości, nazywamy korzeniem.Każdy ząb zbudowany jest z kilku warstw.

Twarda zewnętrzna warstwa to szkliwo (emalia); leżąca pod nią warstwa - zębina - otacza komorę zębową wypełnioną miazgą(pulpa) - miękką tkanką zawierającą naczynia krwionośne i nerwy.Szkliwo pokrywa tylko koronę i górną część szyjki.Ząb jest umocowany w zębodole za pomocą twardej substancji zwanej cementem.Zębina ze względu na skład chemiczny jest podobna do kości; zawiera ona około 72% substancji mineralnych(przeważnie fosforanu wapniowego) i 28% substancji organicznych.Szkliwo jest najtwardszą częścią ciała, bowiem 97% składu stanowią substancje mineralne.

W przeciwieństwie do stożkowatych zębów ryb, płazów i gadów, ssaki mają zęby wyspecjalizowane do pełnienia szczególnych funkcji.Na przodzie jamy ustnej znajduje się osiem dłutowatych zębów,tzw. siekaczy, które służą do odcinania kawałków pokarmu.Są one szczególnie duże u gryzoni - szczurów, wiewiórek i bobrów.Naprzeciw kątów ust znajdują się cztery stożkowe zęby - kły, służące do rozszarpywania pokarmu.Są one szczególnie dobrze rozwinięte u zwierząt drapieżnych, np. u wilków.U człowieka za kłami po obu stronach w szczęce i żuchwie znajdują sie po dwa przedtrzonowce i po trzy trzonowce - zęby o spłaszczonej powierzchni, przystosowane do rozcierania pokarmu.

Przodkowie człowieka byli przez wiele milionów lat wszystkożernymi, dlatego też i jego zęby są słabo wyspecjalizowane.Ostatni trzonowiec , czyli ząb mądrości, często nie wyrasta lub jeżeli wyrośnie, jest bezużyteczny, szybko się kruszy i wypada.Zjawisko to ma wytłumaczenie w ewolucyjnej tendencji do skracania szczęk u współczesnego człowieka przez zmniejszenie liczby zębów.U ras prymitywnych, np. Australijczków, takiego zjawiska nie ma.

Podobne prace

Do góry