Ocena brak

Jama ustna - budowa ogólna

Autor /sara Dodano /06.01.2012

Jama ustna (cavum oris) stanowi wstępny odcinek przewodu pokarmowego. Pobrany pokarm ulega w niej mechanicznemu rozdrobnieniu przez działanie zębów i pomocnicze działanie języka, chemicznej przemianie wskutek działania śliny, a wreszcie ukształtowaniu w kęs. Narząd smaku znajdujący się w jamie ustnej przeprowadza niejako kontrolę jakości pobranego pokarmu. Poza tym jama ustna jest drogą powietrza oddechowego i w niej też wytwarzają się zgłoski mowy.

Jama ustna otwiera się do przodu szparą ustną (rima oris), ku tyłowi kończy się otwrorem łączącym ją z gardłem, zwanym cieśnią gardła (isthmus faucium). Cieśń gardła ograniczona jest z góry tylnym brzegiem podniebienia miękkiego, z boków dwoma łukowatymi fałdami błony śluzowej, wreszciez tkwiącymi w nich zębami odgraniczają od właściwej jamy ustnej (cauum oris proprium) zewnętrzną, podkowiastą i pionowo ustawioną szczelinowatą przestrzeń, tzw. przedsionek jamy ustnej (vestibnlum oris).

Przy zwartych szczękach i prawidłowym, w całości zachowanym uzębieniu obie te części są prawie całkowicie od siebie oddzielone. Z każdej strony między ostatnim zębem trzonowym doinym a gałęzią żuchwy znajduje się jednak połączenie bardzo zmiennej wielkości, przestrzeń zazębowa (spatium retrodentale). Miejsce to może być dostatecznie duże dla wprowadzenia pożywienia płynnego w przypadkach np. szczękościsku, kiedy szczęki są tak silnie zaciśnięte, że nie można ich rozewrzeć. Małe trójkątne szczelinki między zębami są osobniczo bardzo różnej wielkości, jednak w swych większych ku korzeniom zębów skierowanych odcinkach wypełnione są wypustkami dziąseł. Przy otwartych szczękach przedsionek i właściwa jama ustna zlewają się w jedną całość.

W łaściwa jama ustna stanowi pod względem rozwoju część najstarszą; pierwotnie sięgała tylko do zębów, jak teraz jeszcze u wielu niższych kręgowców. Przedsionek wytworzony został później w rozwoju rodowym i bardzo różnorodnie, w zależności od rodzaju spożywanego pokarmu przez zwierzęta. Wszystkie ssaki mają przedsionek, jest on bowiem nieodzownym składnikiem mechanizmu ssania.

Podobne prace

Do góry