Ocena brak

Jakie znaczenie dla percepcji tekstu ma tempo mowy?

Autor /gorgiiiii Dodano /14.03.2013

Warunkiem właściwej percepcji mowy przez odbiorcę (tj. jej rozczłonkowania i rozumienia zgodnie z intencją nadawcy) jest w dużej mierze odpowiednia dynamiczno-rytmiczna organizacja mówienia, oparta na współistnieniu i wzajemnym uzupełnianiu się wszystkich cech prozodycznych. Oprócz cech omówionych wyżej należą do nich także: tempo mowy. siła (dynamika) oraz wysokość i barwa głosu. Wprawdzie z lingwistycznego punklu widzenia najważniejszą rolę w tym zakresie odgrywa akcent, ale pozostałe cechy prozodyczne nie są obojętne przede wszystkim dla emocjonalnego klimatu mówienia (m.in. informują o sianie emocji uczestników aktu mowy), decydują także o skuteczności i sprawności procesu porozumiewania się. w lym również w związku z niesta-rannością artykulacyjną wynikającą z wad wymowy,

Ważną rolę w sprawnej i skutecznej komunikacji językowej odgrywa tempo mowy. Najczęściej wyróżnia trzy rodzaje realizowanego tempa mowy:

1. powolne (Icnlo), klóre zwykle wiąże się ze świadomie realizowaną przez nadawcę najwyższą starannością i poprawnością wymowy;

2 umiarkowane (modcrato), charakterystyczne dla naturalnej wymowy potocznej najczęściej występującej w komunikacji językowej, względnie starannej oraz poprawnej;

3. szybkie (presto) i b a r d z o sz y b k i c (allegro), charakteryzujące wymowę niestaranną i bardzo niestaranną, występujące zazwyczaj w aktach mowy nacechowanych dużą dawką negatywnych emocji i charakteryzujących się brakiem kooperacji mówiących (np. kłótnia, sprzeczka itp.).

Tempo mowy w zdecydowanej większości przypadków ma istotny wpływ na wyrazistość artykulacyjną oraz sprawność i skuteczność komunikacyjną Jeśli ktoś mówi zbyt szybko i/lub nerwowo, to tym samym zwykle utrudnia (zakłóca) odbiór przekazy wanych treści, Odbiorca może bowiem nic nadążać za lawiną dźwięków docierających do jego uszu, a w konsekwencji może po prostu przestać słuchać i wyłączyć się z procesu komunikacji, Obserwacja rzeczywistości językowej wskazuje jednak, że nie ma jednoznacznie prostej zależności między tempem mowy a jej poprawnością czy skutecznością. W szczególności powolne tempo wymowy (lento) wcale nie gwarantuje skuteczności komunikacyjnej, natomiast tempo allegro nic wyklucza wysokiej sprawności artykulacyj-ncj i wcale nic musi utrudniać rozumienia tekstu. Mówienie zbyt wolne, rozwlekłe i monotonne nuży oraz zniechęca słuchaczy i powoduje, że pod koniec wypowiedzi zapominają oni o tym. co było na początku.

Z kolei szybkie tempo jest typowe i niejako naturalnie charakterystyczne dla sposobu wymowy i mieści się w obrębie pożądanych kompetencji komunikacyjnych prezenterów radiowych i telewizyjnych, sprawozdawców (np, sportowych), aktorów itp.. któr/y przy tym zachowują wysoką sprawność artykulacyjną, donośność głosu i skutecznie realizują potrzeby komunikacyjne swoich odbiorców (por. także Wiśniewski 1998, 134).

Podobne prace

Do góry