Ocena brak

Jakie ważne myśli zawarł Kochanowski w "Odprawie posłów greckich"

Autor /Stuart Dodano /16.04.2011

"Odprawa posłów greckich" jest to typowy przykład dramatu renesansowego. Utwór ten został napisany w podobny sposób do dramatu antycznego. Posiada trójdzielną kompozycję, która zkłada się z:  

1. Prologu (Wprowadzenie do utworu- dialog Antenora z Aleksandrem)  

2. Rozwinięcia   

-epejsodiony (akty)   

-stasimony (wypowiedzi chóru złorzonego z trojańskich panien)  

- perypetia- punkt kulminacyjny, zwrotny (Decyzja o zatrzymaniu i nie wydaniu posłom greckim Heleny)  

- katastrofa zastępcza- zapowiedź klęski bohatera (Wizja Kasandry)  

3. Epilogu

(Zakończenie utworu- satyryczne słowa Antenora)   Chór pełni rolę komentatora. Wypowiada także ogólne refleksje i prawdy ponadczasowe.  

Zachowana została antyczna zasada trzech jedności:  

-miejsca (cały dramat rozgrywał się w tej samej przestrzeni)  

-czasu (doba)  

-akcji (jednowątkowa, wyzbyta z epizodów, skoncentrowana na podstawowym wątku (konflikcie) i zmierzającej wprost ku jego rozwiązaniu). 

Poprzez zachowanie trzech jedności, trzech postaci (zamiast scen zbiorowych występuje specjalnie w tym celu powołana osoba, która relacjonuje wydarzenia), zasady decorum (poszczególne gatunki powinny być pisane mową o odpowiednim nastroju) i zasady czystości estetyk (sceny powinny być podobne pod względem nastroju) świadczą o odrodzeniu dramatu antycznego w epoce renesansu.  

Nowatorstwem w dramacie Kochanowskiego jest fakt, iż autor abstrachuje od bogów. Nie mają oni żadnego wpływu na to co się dzieje. To ludzie doprowadzają do klęski i oni decydują o np. państwie.   

Światopogląd  Myśl przewodnia tragedii da się stwierdzić w zdaniu: "państwo, w którym większość rządzi się nie miłością ojczyzny, tylko prywatą, musi zginąć"

Nawiązania do mitu trojańskiego

Jan Kochanowski sięgnął do mitologi wykorzystując wątek z Iliady Homera i odpowiednio go rozszerzając. W dranacie nawiązał do faktu wysłania greckich posłów do Troi w celu odebrania Heleny i polubownego rozwiązania konfliktu.

Proroctwo Kassandry

Kassandra widzi oczami duszy upadek Troi. -Oto łania jakaś płynie morzem w stronę trojańskich brzegów, a "nieszczęśliwa to ziemia i brzeg nieszczęśliwy, gdzie ta łania wpłynie", bo ona niesie z sobą "upadek, pożogę i pustki". Widzi Kassandra straszną śmierć swojego brata Hektora, którego trupa Achilles przytroczy do swojego wozu i włóczyc będzie dookoła murów. Widzi śmierć Achillesa, który polegnie od strzały Parysowej, a potem widzi drewnianego konia, któr Troi zgubę ostateczną przyniesie. Wreszcie widzi Kassandra tę noc straszną, rozświetloną pożarem rodzinnego miasta, widzi, jak wśród tej nocy ginie jej ojciec u stóp poświęconych ołtarzy. Widzi jak Grecy wycinają bądź niewolą Trojan.

III pieśń chóru

W tej wypowiedzi chóru zwraca się Kochanowski do "łodzi bukowej", na ktorej Parys przywiózł Helenę do Troi. Opowiada pokrótce cały przebieg jego małżeństwa i przepowiada, że jak swarem wszystko się zaczęło, tak też i swarem się skończy. Chór kończy się przepowiednią wojny.

Realia polskie w "Odprawie posłów greckich".

Problem obronności państwa. Tragedia kończy się satyryczną uwagą Antenora, że corocznie sejm radzi o środkach obronnych, a nigdy nie radzi o wojnie; stokroć byłoby lepiej, gdyby się wroga zaatakowało wprzód, zanim on w granice kraju wpadnie. Wkładając w usta Antenora satyryczne uwagi o czynnych naradach, na których się mówi tylko o biernej akcji wojennej, miał Kochanowski na myśli stosunki polskie (u nas myślano o obronie dopiero w ostatniej chwili, kiedy już nieprzyjaciel był w kraju i wtedy na gwałt zbierano wojska, aby wrogowi stawić opór). Jednym z wielu realiów polskich w dramacie jest lekkomyślność i przekupność rady trojańskiej, któr jest zadziwiająco podobna do polskiego sejmu. Inną analogią jest motyw samowoli i prywaty.

Parys, Iketaon, Priam jako postacie typowe dla XVI- wiecznej polski.

Parys  

1. nie był patryjotą   

-podporządkowywał dobro państwa swym interesom   

-złamał prawo gościnności porywając Helenę, przez co zciąga niebezpieczeństwo na Troję   

-działał na szkodę państwa  

2. egoista  

3. nierozważny (działa pod wpływem chwili) i przekupny  

Iketaon  

1. przekupny (wobec wizji korzyści staje na czele stronnictwa opowiadającego się po stronie Parysa)  

2. pyszny i butny (nie przewidywał przyszłości państwa)  

3. demagog (wygadany)  

4. swoje interesy uważał za ważniejsze od spraw państwowych, lecz maskował to staraniem o "dobro" i "honor" państwa  

król Priam  

1. słaby psychicznie  

2. niezdecydowany   

-nie potrafił podejmować samodzielnych decyzji   

-podporządkowywał się decyzją rady  

3. miłość ojcowska paraliżowała go i przedkładał ją nad dobro narodu  

4. był krótkowzroczny i nie przewidywał przyszłości

Antenor jako wzór patrioty.  

1. był przeciwny zatrzymaniu Heleny

2. człowiek prawy i wysoko ceniący zasady ogólno przyjęte  

3. patryjota- mimo, że był przyjacielem Parysa dobro państwa uznawał za ważniejsze  

4. cenił strach, który dodaje bojażni  

5. akceptuje decyzję rady (patryjota) przez co staje się bohaterem tragicznym

Troja jako Polska (na podstawie monologu Ulissesa).

Oburzony Ulisses, poseł grecki, piętnuje w dosadnych słowach zaślepienie i brak poczucia sprawiedliwości u tych ludzi, którym bogowie ster spraw państwowych oddali. Przewiduje zgubę tego królestwa, w którym "ani prawa ważą, ani sprawiedliwość ma miejsca, ale wszystko złotem kupić trzeba"; piętnuje rozwiązłość, lenistwo i zbytek młodzieży. Słowa te odnoszą się do polskiego sejmu (prywata i przekupstwo) oraz młodzieży szlacheckiej (zniewieściałość i upadek rycerskiego ducha).

Uniwersalna mądrość I i II pieśni chóru.

["By rozumbył przy młodości"] Gdyby rozum był przy młodości, to połączenie to przedstawiłoby taką potęgę, że przed nią nie ostałoby się nic i nikt. Wszelkie skarby ziemi i morza byłyby dostępne dla tych, którzy by młodością i rozumem równocześnie rozporządzali. Mniej by wtedy na świecie trosk było i szczęście ludzkie w ogóle było by trwalsze. Tymczasem jest inaczej- jeżeli ktoś ma młodość, brak mu rozumu. ["Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie"] Poeta zwraca się do posłów i senatorów i w ogóle do wszystkich tych, którzy w swych rękach mają władzę nad rzeczpospolitą z wezwaniem, aby pamiętali, że władzę dał im Bóg i że Jego samego w urzędzie swym zastępują. Niechże więc rządzą i sądzą sprawiedliwie, bo Bógod nich  kiedyś rachunku z czynności zażąda i Sędzia sprawiedliwy, nie pytając, "jeśli kto chłop, czyli się grafem poczyta", każdemu odpowiednią nagrodę albo karę wymierzy. Przypomina, iż mają pamiętać o tym, że występki przełorzonych niejedno miasto, niejedno "szerokie cesarstwo" o zgubę przyprawiły. (aluzja do polskiego sejmu i senatu)

Dyskusja na temat sensu życia między Heleną a Panią Starą.

Problem Fatum. Helena wie że narada królewska ma rozstrzygnąć, czy zostanie wydana grekom i pod wpływem grożącego jej niebezpieczeństwa bardzo pesymistycznie patrzy na życie, w którym, według niej, więcej jest zawodów i cierpień, aniżeli rozkoszy. Uważa że fortuna obdarzyć może człowieka tylko tym, co wprzód komuś innemu zabierze. Stara pani pociesza ją, jak umie i zbija jej wywody, a w końcu radzi Helenie, ażeby się rozmyślaniom smutnym nie oddawała, bo korzyść z nich w każdym razie niewielka- raczej niech Boga prosi, by nieszczęść i zawodów jak najmniej zsyłał.

Problem wychowania młodzieży.

W pierwszej pieśni chóru ["By rozum był przy młodości"] zawarta została opinia, iż gdyby ludzie młodzi posiadali zdrowy rozsądek na świecie zaistniałoby o wiele mniej trosk i problemów. Wtedy młodzież nie marnowałaby swojego zdrowia iczasu na zaspokajanie swoich rządz, nie traciła majątku i nie przyssarzała złej sławy rodzicom i ojczyżnie.

Kwestia odpowiedzialności władcy i obywateli za państwo.

Zagładzie Troi są winni są sami jej obywatele, zaś pretekst Heleny jest tylko czynnikiem przyspieszającym upadek owego państwa. "Odprawa posłów Greckich" jest utworem uniwersalnym, gdyż odnosi się do każdego państwa, w którym nad poczuciem solidarności górę bierze prywata, przekupstwo, brak zdrowego rozsądku, nieuczciwość i krótkowzroczność. Utwór ten krytykuje nie tylko władców, ale i całe społeczeństwo obarczając je winą za upadek państwa

Podobne prace

Do góry