Ocena brak

Jakie testy pisania stosuje się w diagnozowaniu dysleksji rozwojowej?

Autor /gorgiiiii Dodano /14.03.2013

Testy pisania dostosowuje się do wieku dziecka, ale wszystkie powinny ohej-mować następujące aspekty pisania: ze wzoru (przepisywanie), z pamięci, ze słuchu. Wiele materiałów z lego zakresu zamieszczają m.in. E. Górnicwicz (1998) i J. Mickiewicz (2001). W celach diagnostycznych dodatkowo przeprowadza się: pisanie wypracowań, tost ortograficzny, lesl znajomości reguł ortografii i sprawdzian gramatyczny. Wszyslkic wymienione formy pisemne dają możliwość zbadania graficznego poziomu pisma ucznia.

Samodzielnie napisane przez ucznia wypracowanie nic tylko służy sprawdzeniu ortografii w jego pracy twórczej, ale pozwala poznać inne jego umiejętności

- zasób słownictwa, komponowanie wypowiedzi, stopień poprawności slyli-slyczno-językowej i gramatycznej, a także dowiedzieć się o samym autorze wypracowania. Szczególnie dużo takich informacji dostarczają prace m.in. na następujące tematy: 1. Moje szkolne sukcesy i porażki; 2. Co zmieniłbym w szkole?', 3. Gdybym był...\ 4. Moje marzenia.

Wartościowym, zweryfikowanym w praktyce narzędziem diagnostycznym w rozpoznawaniu dysortografii jest lesl według pomysłu Z. Saduś. Test ten składa się z dwóch części, W pierwszej z nich zadaniem ucznia jest przekształcenie podanych wyrazów według wzoru. Uczniowie z dysortografią bardzo często, pomimo podanego zapisu wyrazu, popełniają przy zmianie formy wyrazu różnego rodzaju błędy ortograficzne. Część druga tckslu polega na zapisie ze słuchu 30 związków wyrazowych z trudnościami ortograficznymi, które w większości wystąpiły w pierwszej części testu. Badany zapisuje je po lewej stronic na kartce papieru formatu A-4 złożonej wzdłuż. Po dokonanym zapisie odwraca karlkę i teraz, po jej prawej stronie w tej samej kolejności pisze te same związki wyrazowe po raz drugi. Zarówno w pierwszej, jak i w drugiej próbie uczeń nic ma możliwości sprawdzenia wcześniej poczynionych zapisów. Po rozłożeniu kartki badający ma możliwość porównania obu prób. Uczniowie z dysortografią najczęściej te same wyrazy zapisują w inny sposób, popełniając różne błędy. Jeżeli błędy po jednej i po drugiej stronie kartki są lakic same, to można sądzić, żc wynikają one z innych, niespecyficznych dla dysleksji powodów najczęściej z nieznajomości zasad ortograficznych, niewielkiego oczytania i braku treningu w tym zakresie.

Następnym elapem badania wykorzystującego zamieszczony test jest sprawdzenie. z jakiego powodu uczeń popełnił błędy w zapisanych wyrazach. Pytamy go więc o zasadę pisowni każdego wyrazu, w którym popełnił błąd (jak się pisze dany wyraz i dlaczego?) Pozwala to nam stwierdzić, czy uczeń opanował zasady ortografii, czy też jego błędy wynikają z nieznajomości podstaw polskiej pisowni. Osoby z dysortografią najczęściej bardzo dobrze opanowały zasady ortografii i trzymają się ich kurczowo do tego stopnia, że czasami niewłaściwie interpretują zasadę zapisu, np. okólar\> bo oko, wehikót - bo kolo, wyłódzić bo łódź, kóra - bo kokoszka, dózy - bo dorosły, Dóńczyk bo Dania, rzaba - bo ropucha, wilczór - bo wilczek, piechór - bo piechota. Często także wyjaśniając pisownię nie potrafią znaleźć odpowiedniego uzasadnienia w rodzinie wyrazów, lecz szybko tworzą synonimy czy inne skojarzenia, co świadczy o ich pomysłowości, inteligencji i umiejętności kompensowania braków. Przykłady z uczniowskich zeszytów: spojrzał - bo zerknął, zażalenie bo skarga, duży bo big, przedzierzgnięcie się bo metamorfoza, zadurzyć bo zauroczyć, zwyciężyć bo wygrać.

Pisząc wypracowanie, w razie wątpliwości zastępują wyrazy z trudnościami ortograficznymi innymi słowami, których zapis znają, np. niezgodny zastępują w taki oto sposób: odmienny, przeciwny, odrębny, rozbieżny, sprzeczny; zamiast porażka napiszą: klęska, upadek, przegrana, pogrom, niepowodzenie-, wyraz wciąż zastąpią którymś z następujących słów: ciągle, nieustannie, permanentnie, nieprzerwanie, ustawicznie, zawsze, stale, bezustannie itp.

Test znajomości zasad ortograficznych, konieczny w diagnozowaniu dzieci z trudnościami w pisaniu, bada zarówno teoretyczne podstawy kompetencji w zakresie poprawnej pisowni, jak i umiejętność ich stosowania w praktyce. Niełatwo jest rozpoznać przyczyny trudności w pisaniu, jeśli uczeń nic opanował zasad ortografii.

Test gramalyczny bada stopień opanowania elementarnych pojęć z nauki o języku. Dobra znajomość gramatyki jest podstawą poprawnego pisania, m.in. konwencjonalna zasada polskiej pisowni opiera się głównie na znajomości części mowy (np. pisownia partykuły by i nie, zasada użycia wielkich i małych liter), W testach gramatycznych powinny znaleźć się zadania sprawdzające nic tylko znajomość podstawowych części mowy, ale również umiejętność użycia słów funkcyjnych (pr/yimków, spójników), gdyż - jak wynika z praktyki pracy z dziećmi dyslektycznymi - przejawiają one trudności w tym zakresie, popełniając zaskakujące, nietypowe i specyficzne błędy, co potwierdzają wyniki przeprowadzonych badań naukowych (Oszwa 2000).

Wszystkie narzędzia służące do oceny umiejętności pisania mogą być wykorzystane w diagnozowaniu dysgrafii.

Do góry