Ocena brak

Jakie są teorie na temat wychowania dzieci?

Autor /elka Dodano /31.01.2012

W obecnej sytuacji, gdy zdezaktualizowały się tradycyjne modele życia rodzinnego, współczesne matki i ojcowie coraz częściej zwracają się w trudnych chwilach do ekspertów, z problemami, z którymi dawniej udaliby się po pomoc do własnych rodziców. Powodów jest kilka. Większy jest dystans emocjonalny między przedstawicielami różnych pokoleń. Młodzi ludzie uważają, że ich świat jest zbyt różny od tego, do którego przyzwyczaili się ich rodzice. W świecie współczesnym o wiele większą rolę odgrywają naukowcy-specjaliści. Wielu rodziców uważa, że ludzie, którzy zawodowo zajmują się problemami wychowywania dzieci, muszą posiadać lepsze kwalifikacje od ich własnych rodziców.

Książki instruktażowe dla rodziców nie są wynalazkiem naszego wieku. Tak jak w każdej dziedzinie ludzkiej aktywności, tak i tu nigdy nie brakowało osób, które z chęcią, a nawet gorliwością informowały innych, co i jak mają robić. Prawdziwy boom na „podręczniki życia" nastąpił jednak w drugiej połowie XX wieku. Na całym świecie, a zwłaszcza w Europie i Ameryce Północnej, sprzedano niezliczone miliony egzemplarzy poradników o wychowaniu dzieci.
Psychologia, dziedzina, która tak silnie rozwinęła się w ostatnim stuleciu, dała początek wielu teoriom na temat ludzkiego zachowania, nie wyłączając rozwoju dziecka. Wiele tych teorii stoi w wyraźnej sprzeczności z innymi. Ogólnie mówiąc, dwa główne systemy teoretyczne, które wywarły największy wpływ na różne koncepcje wychowania dziecka, to freudyzm i behawioryzm.

Szkoła behawioralna utrzymuje, że wychowanie, któremu poddawane jest dziecko w pierwszych latach swojego życia, całkowicie determinuje jego późniejszy rozwój. Nowo narodzone dziecko można porównać do białej, nie zapisanej karty, na której może znaleźć się dowolny tekst. Ta teoria zdobyła popularność w Stanach Zjednoczonych w okresie gwałtownego rozwoju teorii wychowania dzieci i, chociaż zmodyfikowana, do dziś jest tam teorią dominującą.

Założenia freudyzmu tym różnią się od podstaw szkoły behawioralnej, że o wiele większy nacisk położony jest w wychowaniu i rozwoju dziecka na elementy nieświadome. Na przyszły kształt osobowości według freudystów mają wpływ nie tylko czynniki zewnętrzne, zdeterminowane społecznie, ale także wrodzone popędy, nieuświadamiane pragnienia. Rozwój człowieka polega na ciągłej interakcji i konflikcie tego, co narzucone z zewnątrz, między innymi przez wychowanie, z siłami kształtującymi naszą osobowość „od środka". Wychowanie może być skuteczne, jeżeli te konflikty będą w jego trakcie prawidłowo rozwiązane, a dana osoba posiądzie umiejętność radzenia sobie z tymi problemami samodzielnie.

Obie wiodące szkoły teorii rozwoju dziecka zgadzają się jednak, że wczesne lata dzieciństwa i postępowanie rodziców w tym okresie mają podstawowe znaczenie dla stopniowego dojrzewania młodego człowieka. Tymczasem większość rodziców nie zna dogłębnie żadnej z teorii wychowawczych lub nie umie zdecydować, które ze sprzecznych zaleceń należałoby stosować.

W sytuacji, gdy borykający się z codziennymi problemami wychowawczymi rodzice muszą nieustannie reagować w elastyczny, praktyczny sposób na zmiany zachodzące w ich stosunkach z dzieckiem, stałe i niezachwiane zasady nie sprawdzają się. Realizujące swoje aspiracje dzieci potrzebują zachęty i zrozumienia ze strony rodziców, podręcznikowe teorie powinny służyć pomocą, lecz nie należy się ich trzymać zbyt rygorystycznie.

Podobne prace

Do góry