Ocena brak

Jakie są przyczyny i jak leczyć bezpłodność?

Autor /Dracena Dodano /31.01.2012

Leczenie bezpłodności może wymagać ujawnienia przed partnerem i lekarzem intymnych szczegó­łów dotyczących pożycia płciowego. Może pojawić się konieczność odbycia kontrolowanego stosun­ku płciowego, czasami w połączeniu z nieprzyjemnymi i nieraz odpychającymi medycznymi proce­durami. Bywa, że leczenie trwa wiele miesięcy lub lat, podczas których partnerzy będą potrzebowali rozsądnych, delikatnych porad, zwłaszcza jeśli doj­dzie do wykorzystania plemników lub komórek jajowych od anonimowych dawców.
Jednak ostatecznie większość prób kończy się powodzeniem. Jeśli po początkowej fazie terapii sytuacja nie poprawia się, lekarz zazwyczaj wysy­ła parę do kliniki zajmującej się leczeniem bez­płodności. Tutaj fachowy personel przeprowadza wywiad dotyczący chorób przebytych przez pacjen­tów i zbiera informacje na temat ich pożycia płcio­wego, a także przeprowadza badania. Następny etap zależy od wyników tych badań.
Na podstawie wyników pierwszych badań le­karze dowiadują się, czy skupić uwagę na męż­czyźnie, kobiecie czy obojgu partnerach. Jednak problemy z płodnością nie dotyczą kobiety lub mężczyzny, lecz pary. Partnerzy muszą wspólnie podjąć decyzję o kolejnych etapach leczenia i przez cały czas wzajemnie się wspierać.
W niektórych przypadkach stres obciąża obie osoby i obniża płodność obojga, wobec czego szan­se na zapłodnienie są jeszcze niższe. Na przykład zdenerwowanie i stres może upośledzić produkcję spermy u mężczyzny oraz dojrzewanie komórek jajowych i funkcjonowanie jajowodów u kobiety. Często zdarza się, że partnerzy, przekonani o swo­jej bezpłodności, adoptują dziecko, a potem, gdy mija zdenerwowanie i niepokój, kobieta łatwo zachodzi w ciążę.
Niemal jedna trzecia problemów z płodnością ma swoje źródło w organizmie mężczyzny, zatem jedno z pierwszych badań polega na zbadaniu licz­by plemników w ejakulacie (próbce spermy). Chociaż tylko jeden plemnik jest potrzebny do zapłod­nienia komórki jajowej, wędrówkę do jajowodów musi rozpocząć większa ich liczba.
Plemniki w próbce nasienia zostają policzone, ocenia się też ich kształt i ruchliwość. Całkowity brak, zbyt mała liczba lub deformacje niektórych plemników w ejakulacie mogą być wywołane przez wiele przyczyn, między innymi zbyt wysoką tem­peraturę jąder spowodowaną noszeniem obcisłej bielizny lub braniem gorących kąpieli, infekcjami, niektórymi lekami, uszkodzeniem promieniami rentgena, nadmiarem alkoholu, paleniem papie­rosów i tzw. wnętrostwem występującym u męż­czyzn, u których w dzieciństwie jądra nie obniżyły się z jamy brzusznej do worka mosznowego.
Może wystąpić uszkodzenie jąder, najądrzy
1 nasieniowodów - którymi nasienie przepływa do prącia. Wada może być wrodzona albo wywołana przez infekcje, na przykład choroby przenoszone drogą płciową (weneryczne).
Wytwarzanie nasienia może także upośledzić żylak powrózka nasiennego. Ten rodzaj żylaka worka mosznowego usuwa się chirurgicznie.
Jeśli lekarze stwierdzą występowanie jednego z wymienionych problemów, można rozpocząć kurację antybiotykową, przeprowadzić zabieg chi­rurgiczny albo zaoferować pacjentowi fachową poradę. Jeśli plemników jest za mało, można je zgromadzić w większej, skoncentrowanej liczbie w celu przeprowadzenia sztucznego zapłodnienia lub zapłodnienia in vitro. Jeśli organizm pacjenta w ogóie nie produkuje plemników, można wyko­rzystać spermę od anonimowego dawcy.
Zdrowe plemniki są ruchliwe, aktywne i poru­szają się za pomocą nitek. Powodem wytwarzania przez organizm mężczyzny mało ruchliwych plem­ników bywa spowodowane zaburzeniami pracy gruczołu prostaty lub zaburzeniami hormonalnymi, które leczy się farmakologicznie, na przykład ste­rydami. Czasami pojawiają się u mężczyzn pro­blemy z mechanicznymi aspektami seksu, takimi jak impotencja albo przedwczesna ejakulacja. Ta­kim problemom można zaradzić stosując się do porad seksuologa.

Owulacja.
Lekarz bada kobietę, by stwierdzić, czy w jej orga­nizmie występuje owulacja. Może poprosić ją, by wykonywała wykres zmian temperatury organizmu, który pozwoli stwierdzić, czy dochodzi u niej do niewielkiego wzrostu temperatury w czasie owulacji. Inne badania mające na celu stwierdze­nie owulacji obejmują analizę poziomu hormonu progesteronu we krwi na tydzień przed spodzie­waną miesiączką, badanie moczu, a także badanie stanu błony śluzowej macicy, endometrium.
Około jedna trzecia problemów z płodnością ma swoje źródło w braku owulacji. Powodem mogą być zaburzenia hormonalne, zaburzenia w pracy gruczołów wydzielania wewnętrznego, jak przy­sadka albo tarczyca, niepokój, depresja, intensyw­ne odchudzanie się lub nadmierny wysiłek fizycz­ny. Usuwanie problemów związanych z owulacja kończy się zwykle sukcesem. Najpierw leczy się problemy leżące u podłoża tego zjawiska, na przy­kład jadłowstręt psychiczny, czyli anoreksję, czy nieprawidłowości w funkcjonowaniu gruczołów wydzielania wewnętrznego. W celu stymulowania jajników do produkcji dojrzałych komórek jajo­wych można stosować tak zwane „leki na bezpłod­ność". Jednym z nich jest Clomiphene przyjmo­wany doustnie lub LHRH wprowadzany regularnie do organizmu przez igłę z kranikiem umieszczo­ną w żyle na okres kilku dni.
Zablokowane jajowody, stan wywołany zwykle przez przebytą wcześniej infekcję, są powodem jednej trzeciej wszystkich problemów z poczęciem dziecka. Komórki jajowe nie mogą przedostać się przez zamknięte albo zwężone jajowody. Badanie polega na wprowadzeniu, pod znieczuleniem, pę­cherzyków gazu do macicy. Jeśli ciśnienie gazu rośnie, istnieje podejrzenie, że jajowody są zabloko­wane; natomiast jeśli lekarz słyszy przez stetoskop, że gaz przedostaje się do jamy brzusznej, zabloko­wanie jajowodów jest mato prawdopodobne. Innym sposobem stwierdzenia tego stanu jest wstrzyk­nięcie kontrastu do macicy, dzięki czemu na zdję­ciu rentgenowskim widać, w jaki sposób kontrast przechodzi przez jajowody.
Jajowody można udrożnić albo stosując kura­cję antybiotykową, albo przeprowadzając zabieg operacyjny, przy wykorzystaniu nowoczesnych technik mikrochirurgii. Inną metodą jest plastyka jajowodów, polegająca na przeprowadzeniu cew­nika ze znajdującym się w końcówce balonem przez pochwę i macicę do zablokowanego jajo­wodu. Tam balon napełnia się powietrzem i roz­pycha ścianki przewodu, otwierając drogę komór­kom jajowym.

Zabiegi leczenia bezpłodności wzbudzają wiele wątpliwości natury medycznej i moralnej, zwłasz­cza w aspekcie „stwarzania" nowego życia. Przy­kładowo zapłodnienie pozaustrojowe często prowa­dzi do otrzymania większej liczby zapłodnionych komórek jajowych czy embrionów we wczesnym stadium rozwoju, niż jest to potrzebne. Czy powin­ny być wykorzystywane do badań z dziedziny genetyki i innych nauk medycznych albo zamro­żone i użyte później, na przykład po śmierci matki i ojca? Czy powinno się prowadzić badania w kie­runku wykorzystania komórek płodów usuniętych podczas aborcji zamiast komórek jajowych od dawcy w zapłodnieniu pozaustrojowym? Leczenie bezpłodności kobiet, którym wiek uniemożliwia zachodzenie w ciążę albo które chcą być samot­nymi matkami, także wzbudza kontrowersje.
Czy podczas sztucznego zapłodnienia powinno się badać embriony rodziców, u których istnieje ryzyko wystąpienia choroby dziedzicznej, przed umieszczeniem ich w macicy? Istnieje możliwość manipulacji genetycznej u embrionów w celu unik­nięcia chorób dziedzicznych - albo uzyskania okre­ślonych, pożądanych cech dziecka. Można podzie­lić plemniki na dwie grupy, dzięki czemu możliwy byłby wybór płci dziecka.
Jak w wielu gałęziach medycyny badania nad problemami bezpłodności i ich leczenie są nie­ustannie doskonalone, a coraz więcej prób kończy się powodzeniem. Jest to proces trudny i kontro­wersyjny, a etyka, i prawodawstwo usiłują go ure­gulować - albo zahamować.

Podobne prace

Do góry