Ocena brak

Jakie są neuroanatomiczne podstawy funkcjonowania układu czucia?

Autor /Florynxd Dodano /08.03.2013

Układ czuciowy zapewnia organizmowi stały dopływ informacji ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego. Informacje te ukierunkowują i bezustannie modelują zachowanie jednostki.

W zależności od pochodzenia i miejsca działaniu bodźca Sherrington podzielił czucie na: ckstcroreccptywne, proprioccptywne. intcroceptywne i tclecepiywne.

1.    Czucie eksteroccptywnc. czyli powierzchowne, jest odbierane przez receptory znajdujące się w skórze eksterorcccptory. Bodźcami dla eksteroreceptorów są zmiany, zachodzące w najbliższym otoczeniu organizmu, działające na skórę.

2.    Czucie proprioccptywne, czyli głębokie, dostarcza informacji o pozycji kończyn i głowy w stosunku do tułowia oraz o ruchu całego ciata w przestrzeni. Proprioreceptory znajdują siv w całym układzie mchu: w mięśniach, ścięgnach, powierzchniach stawowych oraz w przedsionku i w kanałach półkolistych (narząd równowagi).

3.    Czucic intcroccptywnc, czyli (rzewne, jest odbierane przez receptory, znajdujące się w trzewiach oraz ściunach naczyń krwionośnych, skąd wysyłane są impulsy wywoływane zmianami, zachodzącymi w narządach wewnętrznych i układzie krążenia.

4.    Czucic teleccptywnc jest odbierane przez narządy zmysłów, a więc przez narządy węchu, wzroku i słuchu. Przez telercccptory są odbierane bodźce działające na organizm z. pewnej odległości. l*oza podziałem czucia wprowadzonym przez Sherringtona jest również stosowany podział kliniczny, opierający się na anatomicznej lokalizacji receptorów (Traczyk 19X9)

Działający na organizm określony bodziec zostaje na początku układu czuciowego przetrąnsformowany na impuls nerwowy dzięki wyspecjalizowanym narządom odbiorczym (receptorom). Przekazywany jest on następnie drogami nerwowymi do ośrodków podkorowych i korowych.

Pobudzenie tych ośrodków jest konieczne do realizacji kolejnych etapów procesu poznania: czucia, wrażenia i spostrzegania. Czucie jest najbardziej elementarnym i najbardziej ogólnym doznaniem związanym z pobudzeniem receptorów (Solomon i in. 1996, 145). Wrażenie jest reakcją jednego analizatora na jedną cechę przedmiotu. Spostrzeżenie to proces poznawczy, którego wyr.ikicm jesi odzwierć ied leli i e (?) przedmiotu, sytuacji i zjawisk, oddziałujących w danym momencie na analizatory. Jest ranskrypcją energii zewnętrznej na fakt świadomości (Styczek 1982).

Drogi, łączące receptor z częściami korowymi anulizntoru, są bardzo złoźcnc i różne dla różnych rodzajów czucia. Podczas przebiegu ulegają one często przełączeniu na neurony pośredniczące. Każda czuciowa droga nerwowa tworzy jakby łańcuci szeregu neuronów. Bardzo ważną stacją przełączeń to wą jest wzgórze, w którym wszystkie drogi, przewodzące pobudzenie do kory (wszystkie drogi czuciowe z wyjątkiem drogi węchowej), ulegają przełączeniu na kolejny neuron. Dopiero po przejściu przez wzgórze pobudzenia docierają do kory dzięki tzw. drogom wzgórzowo-korowym.

Zadaniem poszczególnych pięter układu nerwowego, przez które przechodzą drogi czuciowe, jest bardziej dokładna analiza bodźców odbieranych przez receptory. Najwyższa i najbardziej precyzyjna związana jest z czynnością odpowiednich neuronów korowych z odcinkiem korowym analizatora (Jakimowicz 1987).

Podobne prace

Do góry