Ocena brak

Jakie są najczęstsze operacje neurochirurgiczne?

Autor /Nelly Dodano /31.01.2012

Z uwagi na złożoność i delikatną konstrukcję ukła­du nerwowego neurochirurdzy muszą działać wy­jątkowo ostrożnie, kiedy są zmuszeni ingerować w wewnętrzną strukturę mózgu w poszukiwaniu ogniska choroby. Im więcej dowiedzą się o danym przypadku chorobowym przed wykonaniem pierw­szego cięcia, tym mniej wyrządzą szkód - w tej dziedzinie za każdy fałszywy krok płaci się wyso­ką cenę. W czasie poprzedzającym operację chirur­dzy powinni wypracować najlepszą drogę dotar­cia do miejsca, gdzie występuje problem, a zatem dokładna diagnoza ma podstawowe znaczenie dla powodzenia operacji neurochirurgicznej.
Będąc dziedziną chirurgii wymagającą precyzji i wykorzystania najnowszych zdobyczy techniki, neurochirurgia odniosła duże korzyści z dwóch aspektów rozwoju współczesnej medycyny. Są to: wprowadzenie do użytku skomplikowanych urzą­dzeń pozwalających dostrzec na ekranie obraz wnę­trza organizmu oraz wynalezienie precyzyjnych narzędzi do mikrochirurgii.
Istnieje obecnie wiele sposobów uzyskania ob­razu wnętrza czaszki: tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, ultrasonografia i obrazy izotopowe. Są one uzupełnieniem zwykłych zdjęć rentgenowskich i technik takich jak angiografia, w której do naczyń krwionośnych wprowadza się środek kontrastujący. Skanery są podłączone do komputerów, które pokazują na ekranie dokładny, dobrze widoczny dwu- lub trójwymiarowy obraz narządu, który został poddany badaniu.
Każda z metod skaningowych ma swoje specy­ficzne zastosowania, jednak generalnie pomagają one z dużą dokładnością ustalić miejsce występo­wania schorzenia, aby neurochirurdzy mogli z wy­przedzeniem zaplanować szczegóły operacji. Jeśli chodzi o mniej skomplikowane operacje kończyn, najczęściej potrzebne jest tylko zastosowanie znie­czulenia miejscowego.
Poza operacjami ściśle neurochirurgicznymi, czasami neurochirurg może asystować przy uwal­nianiu nerwu, który sprawia pacjentowi ból, powo­duje mrowienie lub utratę czucia czy paraliż. Przyczyną tego zjawiska może być patologiczny rozrost kości, która wywiera nacisk na nerw, czy też naciągnięty lub zwichnięty staw.

Od uwalniania nerwu poważniejsze są problemy z rdzeniem kręgowym, ponieważ organ ten, znajdu­jący się w kręgosłupie, przekazuje impulsy nerwo­we do dolnej części ciała. Przy operacjach rdzenia kręgowego jest obecny, oprócz neurochirurgów, także chirurg ortopeda.
Niektórzy pacjenci stracili kończynę w wypad­ku. Jeśli chirurdzy zadecydują, że możliwe jest przyszycie tej kończyny, wówczas w zespole lekarzy-operatorów znajdzie się też neurochirurg. Bę­dzie on odpowiedzialny za połączenie nerwów, stwarzające szansę, że pacjent odzyska przynajm­niej częściowo czucie i kontrolę nad mięśniami w przyszytej kończynie.
W nowoczesnej neurochirurgii najważniejszą techniką jest mikrochirurgia. Chirurg spogląda przez mikroskop dwuokularowy, który powiększa operowane miejsce 10-20 razy lub więcej. Narzę­dzia, takie jak kleszcze i skalpele, są niewiary­godnie małe. Często stosuje się w nich specjalne przekładnie, umocowane na podstawkach, które redukują siłę ruchów, tak by ręce chirurga przesu­wały narzędzia tylko o ułamek milimetra, co poz­wala na lepsze kontrolowanie przebiegu operacji. Nici używane do zakładania szwów są o wiele cień­sze od ludzkiego włosa.

Trudności operowania mózgu.
Najdelikatniejszą i najtrudniejszą częścią pracy neurochirurga jest operowanie samego mózgu. Pierwsza trudność jest związana z faktem, że mózg ma bardzo dobrą ochronę, jako że jest zamknięty w „puszce" z zaokrąglonych kości - czaszce. Aby dostać się do mózgu, trzeba odciąć lub odchylić płat kostny. Jeśli musi on być całkowicie usunię­ty, albo jeśli czaszka uległa uszkodzeniu, trzeba płat kostny zastąpić metalową lub plastykową płyt­ką, którą przyśrubowuje się w odpowiednim miej­scu. Czasami trzeba przewiercić otwór w czaszce przy użyciu wiertarki lub piły.
W niektórych przypadkach chirurg używa ustawienia stereotaktycznego. Jest to urządzenie ze stelażem, który pozwala całkowicie unierucho­mić głowę pacjenta. Długie, cienkie wzierniki i in­ne narzędzia można przykręcić do stelaża i z dużą dokładnością wprowadzić do tkanki za pomocą mechanicznego napędu. Chirurg może na bieżąco obserwować posuwanie się narzędzi wewnątrz tkanki mózgowej przez skaner podłączony do ekra­nu telewizyjnego.

Znieczulony mózg.
Przed większością operacji mózgu pacjenci otrzy­mują znieczulenie ogólne, są więc całkowicie uśpieni podczas zabiegu. Czasem, w rzadkich przy­padkach, zabieg można przeprowadzać pod znieczuleniem miejscowym. Pacjent zachowuje świa­domość, ale mózg nie rejestruje żadnych impul­sów nerwowych, więc wzierniki operacyjne i cię­cia nie powodują bólu ani żadnych innych odczuć. Korzyścią przeprowadzania operacji pod znieczu­leniem miejscowym jest to, że części mózgu można łagodnie stymulować za pomocą impulsów elek­trycznych. Wywołują one różne odczucia lub ruchy, które pacjent odbiera i relacjonuje pracującemu chirurgowi. Fakt, że pacjent jest świadomy w cza­sie, gdy chirurg operuje mózg, może wydawać się przerażający, ale metoda ta pozwala chirurgowi bardzo dokładnie umiejscowić różne części mózgu, a pacjent odczuwa jedynie lekki dyskomfort.
Przed niektórymi operacjami mózgu trzeba zgo­lić z głowy włosy, które niemal zawsze odrastają, u niektórych są nawet gęstsze i ładniejsze niż przed operacją. Włosy zakryją blizny pozostałe po nacię­ciach skóry głowy.

Po otwarciu czaszki neurochirurg musi pracować szybko i sprawnie. Patologiczne naczynia krwio­nośne zostają podwiązane lub usunięte. Likwiduje się przecieki i krwotoki. Chirurg szuka wszelkich zniszczeń wywołanych zwiększonym ciśnieniem wydostającej się krwi pod czaszką. Miękkie miej­sce w naczyniu krwionośnym, zwane tętniakiem, może spowodować wyciekanie krwi do mózgu. Tego rodzaju defekt także usuwa się podczas ope­racji mózgu.
Jeśli dojdzie do złamania czaszki, trzeba odciąć albo odsunąć na miejsce fragmenty kości i spraw­dzić, czy znajdująca się pod nimi tkanka mózgowa nie została uszkodzona.

Guzy mózgu.
Wiele rodzajów guzów mózgu nie powoduje prze­rzutów i można je szybko usunąć. Niektóre jednak występują w bardzo wrażliwych miejscach, na przykład blisko ośrodków mowy lub koordynacji. Zespół chirurgów musi rozważyć, czy potencjal­ne korzyści płynące z przeprowadzenia operacji są warte nieuniknionych szkód, do których dojdzie podczas leczenia. W rezultacie tych uszkodzeń kalectwo pacjenta może się pogłębić albo szanse powrotu do zdrowia mogą się zmniejszyć.

Po wielu rodzajach operacji neurochirurgicznych konieczne jest zastosowanie fizjoterapii i specjal­nych ćwiczeń. Czasami nerwy zrastają się niewła­ściwie , tak że pacjent nie jest w stanie w pełni kon­trolować swoich ruchów. Chory po operacji musi więc na nowo nauczyć się ruszać i analizować wra­żenia zmysłowe. Perspektywy zależą w dużym stopniu od zaawansowania leczonego schorzenia. Zabieg neurochirurgiczny może przynieść spekta­kularny sukces, jak wyeliminowanie paraliżu czy przywrócenie czucia. Jednak niektórzy pacjenci poddają się operacji neurochirurgicznej z powodu choroby zagrażającej życiu. Chirurdzy i lekarze powinni wtedy przedyskutować z pacjentem i jego rodziną możliwe korzyści i powikłania, zanim zapadnie decyzja dotycząca leczenia.

Fascynującą dziedziną badań jest zastosowanie przeszczepów komórkowych do leczenia schorzeń neurologicznych, jak choroba Parkinsona. Na przy­kład u zwierząt przeszczepianie komórek płodu chorym osobnikom dorosłym zakończyło się pew­nym sukcesem. Te metody wymagają niezwykłej precyzji i ostrożności, ponieważ neurochirurdzy pracują z pojedynczymi, maleńkimi komórkami.
Naukowcy badają także metody hodowania ludzkiej tkanki nerwowej i pokrewnych tkanek w laboratorium w celu przeszczepienia ich do móz­gu pacjentów ze schorzeniami neurologicznymi.
Prace te wymagają rozwiązania wielu kwestii technicznych, moralnych i prawnych, lekarze róż­nych specjalności, naukowcy i inni fachowcy mogą przedstawić fakty oraz zalety i wady nowych metod. Jednak to społeczeństwo jako całość będzie musiało postawić pytania natury ogólnej i znaleźć na nie odpowiedzi w nadchodzących latach.

Podobne prace

Do góry