Ocena brak

Jakie są metody pomiaru poziomu inteligencji?

Autor /Werka Dodano /31.01.2012

Francis Galton- prowadził pionierskie badania w dziedzinie pomiaru indywidualnych różnic reakcji ludzkich, zarówno fizycznych, jak i umysłowych. Jego odkrycia, po raz pierwszy opublikowane w 1883 roku, stanowiły podstawę badań dla francuskich psychologów, Alfreda Bineta i jego asystenta, Theodore Simona. Ich dziełem był pierwszy przełom w metodach pomiaru inteligencji dokonany na początku XX wieku.
W 1904 roku francuski minister edukacji publicznej powołał komisję badającą problemy tak zwanych dzieci „opóźnionych w rozwoju". Binet i Simon uczestniczyli w pracach tej komisji, a pierwszy problem, jakim się zajęli, brzmiał: „Co rozumiemy przez dziecko opóźnione w rozwoju?" W 1905 roku opublikowali serię standardowych zadań dla dzieci. Binet poświęcił resztę życia na doskonalenie swoich testów, a po jego śmierci w 1911 roku pewien Amerykanin, Lewis Terman, kontynuował tę pracę na uniwersytecie Stanford w Kalifornii. Testy powstałe w wyniku tych prac są nadal szeroko rozpowszechnione pod nazwą testów Stanford-Bineta.

Dzięki pracom Bineta wprowadzono pojęcie wieku umysłowego. Binet uważał, że mózg dziecka z roku na rok zwiększa swoje możliwości intelektualne. Dwoje dzieci, u których testy wykazały te same możliwości intelektualne, ma ten sam wiek umysłowy, niezależnie od wieku chronologicznego. Trzynastolatek mający takie same wyniki jak przeciętny dwunastolatek jest wobec tego opóźniony o rok w stosunku do tego ostatniego, podczas gdy trzynastolatek osiągający w testach wyniki takie jak czternastolatek o rok wyprzedza swój wiek chronologiczny.

Poziom inteligencji

Roczne opóźnienie umysłowe w wieku pięciu lat jest o wiele bardziej znaczące niż w wieku lat trzynastu, ponieważ stanowi to większą proporcję całkowitego rozwoju dziecka. Z tej przyczyny proponowano później, że lepszym wskaźnikiem inteligencji będzie stosunek wieku umysłowego do chronologicznego niż ich różnica. Ten wskaźnik, pomnożony przez 100 nazywamy współczynnikiem inteligencji albo IQ. IQ obliczamy więc, mnożąc wiek umysłowy przez 100, a następnie wynik dzieląc przez wiek chronologiczny. Dziecko, którego wiek umysłowy i chronologiczny są takie same, jest z definicji dzieckiem przeciętnym: jego 1Q będzie wynosił 100.

Trzeba podkreślić, że zdolności intelektualne człowieka nie zwiększają się bez końca: mniej więcej między czternastym a osiemnastym rokiem życia zatrzymują się na stałym poziomie.

Jakie są różnice IQ u różnych ludzi? Około 50% ludzi badanych ma IQ gdzieś pomiędzy 90 a 110. Około 25% ma poniżej 90, kolejne 25% powyżej 110. Liczba ludzi mających IQ poniżej 70 (tradycyjnie wskazującym na opóźnienie umysłowe) lub powyżej 130 (wskazujący na wybitną inteligencję) jest nieduża: około 3% w każdym przypadku.

Inne czynniki

Pomiar inteligencji tą metodą nie wykazuje różnic pomiędzy IQ kobiet i mężczyzn. Jednak testy wskazują na różnice pomiędzy ludźmi o różnym pochodzeniu: na przykład między członkami zamożnej większości i ubogiej mniejszości w danym kraju.

To jedna z przyczyn, dlaczego wielu współczesnych psychologów nie uważa takich tradycyjnych testów za adekwatne. Dzieci pochodzące z domów, w których mają pod dostatkiem bodźców ze strony książek, zabawek, płyt i interesujących rozmów - z innymi dziećmi i z dorosłymi - zwykle osiągają lepsze wyniki podczas dyskusji w szkole z nauczycielami i psychologami badającymi inteligencję. Ponieważ w większości testów nacisk kładziony jest na zdolność posługiwania się słowami, trudno dokładnie zmierzyć inteligencję tych dzieci, w których domach rodzinnych nie było tak korzystnych warunków. Co więcej, część dzieci, które wypadają słabo w werbalnych częściach testów, dobrze wykonuje zadania zawarte w częściach niewerbalnych.

Testy konwencjonalne są także, według większości psychologów, zbyt przeładowane zadaniami jednostronnie ukierunkowanymi na inteligencję skrystalizowaną i przywiązuje się w nich nadmierną wagę do pojęć abstrakcyjnych. Wynika stąd, że chociaż są użyteczne przy ocenie zdolności dziecka do rozwiązywania zadań akademickich, nie mogą być stosowane do pomiaru wytrwałości czy zdolności twórczych młodego człowieka -a oba te aspekty są ważne przy wykonywaniu wielu różnych typów zawodów.

Spora część badań prowadzonych po czasach Bineta koncentruje się na konstruowaniu testów służących różnym, konkretnym celom, sytuacjom i grupom wiekowym. Obejmują one zaawansowane testy werbalne oparte wyłącznie na słownictwie, jak i całkowicie niewerbalne, oparte na uniwersalnych symbolach. Chociaż tendencją ogólną jest, że wyjątkowo wysokie i wyjątkowo słabe wyniki osiągają ci sami ludzie we wszystkich rodzajach testów, każdy pojedynczy test stawia inne wymagania przed podejmującą go osobą. Nikt nie osiąga jakiegoś stałego, niezmiennego wyniku, niezależnego od typu testu.

Brak jednoznacznych dowodów

Inteligencja" to termin szeroki obejmujący wiele znaczeń, a tymczasem testy IQ pozwalają zmierzyć o wiele węższy zakres zdolności. Sytuacja ta spowodowała zamieszanie, a czasami podejmowano z tego powodu niesprawiedliwe, krzywdzące decyzje w stosunku do pojedynczych ludzi. Testy na inteligencję nie mierzą ogólnych zdolności, zdrowego rozsądku, możliwości uczenia się. Istnieją dowody, że nie istnieje nic takiego, jak ogólna zdolność uczenia się. Na przykład człowiek, który szybko nauczy się grać na pianinie, może z trudnością opanowywać grę w tenisa, osoba, która z łatwością opanuje kilka języków, nie zawsze równie łatwo nauczy się innych przedmiotów, jak matematyki i fizyki.

Każdy rodzaj umiejętności motorycznych czy mentalnych wykorzystuje wyjątkowe zdolności uczenia się, których nie sposób zmierzyć testami IQ. Ten sposób sprawdzania inteligencji może być pożytecznym narzędziem pracy psychologów, nauczycieli i pracodawców, ale ze względu na pełny rozwój osobowości człowieka trzeba stosować testy z rozwagą i ostrożnością.

Podobne prace

Do góry