Ocena brak

JAKIE OKOLICZNOŚCI WYŁĄCZAJĄ ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNĄ

Autor /Ambrozy71 Dodano /29.11.2011

Okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną:

1. okoliczności wyłączające winę:

  • niepoczytalność jest to określony stan psychiczny człowieka polegający na tym że nie rozpoznaje on znaczenia swoich czynów lub nie może kierować swoim postępowaniem. Przyczyną nie poczytalności może być niedorozwój umysłowy, choroba psychiczna, bądź inne zakłócenia czynności psychicznych, chociażby przejściowe. Jest to albo choroba intelektu albo choroba woli.

Wina jest uwarunkowana prawidłowym funkcjonowaniem świadomości i woli sprawcy. Dlatego nie poczytalność należy do okoliczności wyłączających winę.

  • błąd jest drugą okolicznością wyłączającą winę. Zgodnie z przepisami kodeksu karnego nie popełnia przestępstwa kto dopuszcza się czynu pod wpływem błędu, co do okoliczności stanowiących znamię czynu zabronionego. Jest to tzw. błąd faktyczny. Wyłącza on winę, wówczas, gdy nie został przez sprawcę zawiniony.

Oprócz błędu faktycznego istnieje błąd prawny. Sprawca działa pod wpływem błędu prawnego, gdy nie wie, że popełniony przez niego czyn jest zabroniony. Błąd prawny wyłącza winę, a w rezultacie odpowiedzialność karną, gdy jest usprawiedliwiony.

2. okoliczności wyłączające bezprawność czynu:

  • obrona konieczna takie działanie człowieka które zmierza do odparcia bezpośredniego. Bezprawnego zamachu na jakiekolwiek dobro społeczne lub jakiekolwiek dobro jednostki.

Człowiek działający w obronie koniecznej używa takich środków, jakie w innych warunkach byłyby przestępstwem i pociągałyby za sobą ukaranie sprawcy. Czyn taki jest społecznie pożyteczny.

Przedmiotem obrony koniecznej może być jakiekolwiek dobro chronione prawem, własne lub cudze – życie, zdrowie, mienie, dobre imię

Zamach przeciwko, któremu jest kierowane działanie w obronie koniecznej musi być bezprawny. Zamach musi być także bezpośredni, tzn. musi zagrażać lub trwać w chwili podjęcia obrony koniecznej.

Zamach musi być wreszcie rzeczywisty, a nie urojony. Nie wystarczy subiektywne przekonanie sprawcy, że do napadu doszło, jeśli w rzeczywistości nie miał on miejsca.

  • stan wyższej konieczności występuje wtedy, gdy ktoś poświęca cudze dobro w celu zapobieżenia bezpośredniemu niebezpieczeństwu, grożącemu jakiemukolwiek dobru społecznemu lub dobru jednostki.

Poświęcenie cudzego dobra jest dopuszczalne, tylko wtedy, jeśli niebezpieczeństwa nie można odwrócić w inny sposób. Poświęcone dobro nie może przedstawiać wartości większej w sposób oczywisty większej niż dobro chronione.

W razie przekroczenia granic wyższej konieczności sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenia kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

  • rozkaz przełożonego ma szczególne znaczenie w wojsku a także w organizacjach paramilitarnych, jak policja, straż graniczna itp. ze względu na panującą tam dyscyplinę.

  • zgoda pokrzywdzonego jest okolicznością wyłączającą bezprawność czynu jedynie w odniesieniu do tych przestępstw, które są skierowane wyłącznie przeciwko interesom jednostki nie zaś przeciwko interesom społecznym. Jeśli czyn zagraża jednocześnie interesom jednostkowym i społecznym – zgoda zainteresowanej osoby nie może wyłączyć karalności.

  • działanie w granicach uprawnień lub obowiązku prawnego nie jest bezprawnym działanie osób, które dopuszczą się czynów w innych warunkach zabronionych realizując ciążący na nich obowiązek urzędowy, zawodowy lub wychowawczy.

W wielu przypadkach wykonywanie określonego zawodu daje prawo do działań normalnie zabronionych. Zranienie człowieka jest surowo karane.

Przeważa pogląd, że również osoby, wykonujące ciążący na nich obowiązek wychowawczy, przede wszystkim rodzice, nie popełniają przestępstwa wymierzając dziecku karę cielesną

  • ryzyko nowatorstwa wszelki postęp zwłaszcza w dziedzinie techniki, związany jest z podejmowaniem przez ludzi określonego ryzyka. Doświadczenia próby eksperymenty prowadzą niekiedy do wystąpienia skutków zabronionych przez prawo karne.

Nie popełnia przestępstwa, kto podejmuje decyzje o przeprowadzeniu eksperymentu poznawczego, medycznego, technicznego lub ekonomicznego, jeśli oczekuje się po nim istotnych korzyści. Eksperyment wymaga udzielenia uczestnikowi wyczerpujących informacji i jego zgody na udział, którą może wycofać na każdym etapie eksperymentu.

Podobne prace

Do góry