Ocena brak

Jakie obszary lewej półkuli mózgu kierują czynnościami mowy?

Autor /Florynxd Dodano /08.03.2013

Struklury lewej półkuli mózgu kierujące czynnościami mowy są następujące:

1.    Tylna część zakrętu czołowego środkowego i dolnego, czyli okolice odpowiadające ośrodkowi Broca (ośrodek mchowy mowy, pole *14 wg Brodmanna). Jest ona niezbędna do łączenia głosek w wyrazy i w zdania oraz do formułowania płynnych wypowiedzi. Odpowiada więc za organizację procesów mchowych, tj. za dynamiczny aspekt mowy. Ośrodek ruchowy otrzymuje informacje słuchowe (słowne) z ośrodka czuciowego i przekazuje dalej do pierwotnej kory ruchowej.

2.    Obszary kory, leżące ku przodowi od ośrodka Broca, uczestniczą w organizacji bardziej złożonych form czynności mowy, tj. w tworzeniu złożonych tekstów', eo wymaga zaprogramowania w mowie wewnętrznej (kierują treściową Stroną wypowiedzi).

3.    Okolica przedczołowa. Kieruje ona kompleksowymi aspektami mowy, rozumieniem jej treści, a także wpływem mowy wewnętrznej i zewnętrznej na zachowanie.

4.    Tak zwana dodatkowa okolica ruchowa. Znajduje się ona na przyśrodkowej powierzchni lewego płata czołowego tuż przed korową reprezentacją prawej kończyny dolnej. Drażnienie jej prądem elektrycznym wywołuje zatrzymanie mowy, tj. zjawisko podobne do efektu drażnienia ośrodka Broca (Sadowski, Chmurzyński 1989; Jastrzębowska 1996).

5.    Okolica zakrętu skroniowego górnego (ośrodek Wernickego, pole słucho-wo-gnostyczne, ośrodek czuciowy mowy). Odpowiada za słuch fonematyczny, czyli za analizę i syntezę mowy. Jest niezbędna do rozpoznawania elementów mowy, a więc głosek, wyrazów i zdań, a także do czynności nadawania mowy. W przypadku afazji czuciowej bowiem wypowiedzi, choć poprawne pod względem ruchowym, są całkowicie niezrozumiałe. Ośrodek czuciowy mowy przyjmuje impulsy z poła słuchowego i z zakrętu kątowego oraz przekazuje je do ośrodka ruchowego przez pęczek łukowaty i do kory przedruchowej.

6.    Okolice płata skroniowego, otaczające ośrodek Wernickego (ośrodek słuchowo-mnestyczny, pole 22 wg Brodmanna). Jego funkcją jest przekazywanie śladów pamięciowych niezbędnych do rozpoznawania mowy i formułowania wypowiedzi.

7.    Boczna, dolna część zakrętu środkowego tylnego (zaśrodkowego), a dokładniej wieczko czołowo-ciemieniowc. Odgrywa istotną rolę w formowaniu gJosek. Zależy od niej czucie ułożenia narządów mowy (tzw. gnozja kinestety-czno-oralna).

8.    Okolica styku skroniowo-ciemieniowo-potylicznego. Kieruje zdolnością do posługiwania się złożonymi systemami Iogiczno-gramatycznymi i odgrywa ważną rolę w kształtowaniu pojęć (patrz też rola trzeciorzędowych pól kojarzeniowych). Tutaj m.in, znajduje się ośrodek mowy pisanej (patrz dalej).

Z czynnością mowy wiąże się umiejętność pisania oraz zdolność do rozpoznawania znaków pisarskich. Stwierdzono istnienie dwóch obszarów kory. mających związek z tymi funkcjami. Są to:

9.    Ośrodek czuciowy mowy pisanej, czyli ośrodek gnozji wzrokowej symboli słownych. Leży on w bezpośrednim sąsiedztwie ośrodka Wernickego, w obrębie zakrętu nadbrzeżnego (pole 40) i zakrętu kątowego (pole 39) płata ciemieniowego (należą do okolicy styku skroniowo-ciemieniowo-potylicznego). W tym ośrodku są scalane i interpretowane wzrokowe impulsy mowy pisanej, które płyną z kory wzrokowej obu półkul (pola 17, 18, 19). Kojarzone są tu również symbole wzrokowe ze słuchowymi, a także z wrażeniami czucia dotyku. Ośrodek uczestniczy również w konwersji jednych symboli na drugie, np. podczas czytania albo pisania pod dyktando.

10.    Ośrodek ruchowy pisania Exnera. Znajduje się w tylnej części zakrętu czołowego środkowego (pole 6). sąsiadując ku tyłowi z korową reprezentacją ruchów ręki. Działa analogicznie jak ośrodek Broca w zakresie ekspresji symboli pisanych. W ośrodku tym są kojarzone symbole słowne z pamięciowymi wzorcami czynności pisania (Fonialria kliniczna 1992).

Podobne prace

Do góry