Ocena brak

Jakie funkcje spełniają płyny organizmu?

Autor /Serce Dodano /31.01.2012

Poza odżywianiem komórek i usuwaniem niepotrzebnych substancji oraz służeniem pomocą w zwalczaniu chorób, płyny pozakomórkowe angażują się także w inne, ważne zadania. Jedno z nich to przenoszenie i rozprowadzanie rozpuszczonych soli i innych substancji chemicznych, jak hormony i enzymy produkowane przez organizm. Sole pozwalają na uruchomienie mięśni i komórek nerwowych, podczas gdy hormony i enzymy regulują i kontrolują wiele ważnych funkcji fizjologicznych organizmu.

Płyny organizmu spełniają także funkcje ochronne - np. mózg jest zanurzony w płynie mózgowo-rdzeniowym, który, poza dostarczaniem doń składników pokarmowych, chroni ten ważny narząd przed wstrząsami. Otrzewna, otaczająca i ochraniająca narządy jamy brzusznej (żołądek, wątrobę, śledzionę i jelita) zawiera trochę płynu, dzięki czemu narządy te mogą się przesuwać względem siebie bez wielkiego tarcia. Płynem jest też wypełnione osierdzie, otaczające serce, i opłucna, otaczająca płuca. Rozpuszczone sole są bardzo ważne nie tylko dlatego, że umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, ale także po to, by utrzymywać prawidłową wymianę płynów pomiędzy krwią, płynem śród-miąższowym i komórkami.

Błony komórkowe otaczające naczynia włosowate są półprzepuszczalne. Oznacza to, że płyny i bardzo małe cząsteczki mogą przez nie przenikać, podczas gdy większe cząsteczki ciał stałych rozpuszczonych w płynie nie mogą tego uczynić. Proces przenikania płynów i maleńkich rozpuszczonych cząsteczek przez ścianki naczyń włosowatych nazywamy osmozą, a stan równowagi jest utrzymywany przez ciśnienie osmotyczne. Cały proces wymiany składników pokarmowych i zbędnych produktów przemiany materii, podstawa równowagi wodnoelektrolitowej organizmu, jest możliwy dzięki ciśnieniu osmotycznemu.

Ważne jest utrzymanie równowagi pomiędzy solami mineralnymi znajdującymi się we krwi a solami mineralnymi znajdującymi się w komórce, gdyż dzięki temu utrzymuje się takie ciśnienie osmotyczne, które zapobiega przenikaniu wody z krwi do komórek. Jeśli we krwi zabraknie soli, na przykład kiedy człowiek zacznie się obficie pocić (powiedzmy podczas upałów lub choroby), i jeśli te sole nie zostaną szybko uzupełnione odpowiednią dietą, może dojść do tego, że w komórkach będzie panowało większe stężenie soli niż we krwi.

W rezultacie ciśnienie osmotyczne w komórkach będzie wyższe, przez co woda przeniknie z krwiobiegu do płynu śródmiąższowego, a potem do komórek. Spowoduje to przewodnienie komórek, które nie będą w stanie prawidłowo funkcjonować. Jednocześnie w organizmie powstanie niedobór płynu pozakomórkowego. Jeśli zbyt duża ilość wody opuści w ten sposób krew, obniżenie zawartości wody w plazmie krwi może doprowadzić do wstrząsu. Właśnie dlatego wstrząs może być rezultatem gorąca (powodującego pocenie się) na równi z poważną utratą samej krwi.

Stężenie soli w płynach organizmu jest kontrolowane przez nerki, będące pod wpływem hormonu znanego jako ADH (hormonu antydiuretycznego), produkowanego przez gruczoł przysadki w odpowiedzi na „instrukcje" otrzymane z podwzgórza, które, jak wiemy, reguluje także odczuwanie pragnienia.

Podobne prace

Do góry