Ocena brak

Jakie funkcje pełni żołądek?

Autor /Aniela Dodano /31.01.2012

Żołądek jest workiem o kształcie litery „J" (lub haka), składającym się z wpustu, dna, trzonu i części odźwiernikowej z odźwiernikiem, prowadzącym do dwunastnicy. Każda z tych części jest funkcjonalnie wyodrębniona i wytwarza różne wydzieliny, uczestniczące w trawieniu. Żołądek ma błonę mięśniową składającą się z trzech warstw mięśni, które „ubijają" kawałki pokarmu i mieszają z sokiem żołądkowym. Skurcze mięśni żołądka kontroluje układ nerwowy, szczególnie nerw błędny, który czuwa także nad wytwarzaniem i wydzielaniem substancji trawiennych. Gdy pokarm jest gotowy do opuszczenia żołądka, ma postać podobnego do mleka płynu, nazywanego miazgą pokarmową.
Żołądek jest wyjątkowym narządem człowieka. W jego błonie śluzowej znajdują się aż trzy typy komórek wydzielniczych: okładzinowe, główne i dodatkowe. Komórki okładzinowe wytwarzają ogromne ilości mocnego kwasu. Jest nim kwas solny, wspomagający trawienie białek, macerujący pokarm i zabijający bakterie. Jednak jego obecność stwarza także pewne zagrożenie dla organizmu, gdyż w określonych okolicznościach wywołuje schorzenia - niestrawność i wrzody, gdy niszczy śluzówkę żołądka i powoduje powstawanie w niej ubytków.

Jedną z najważniejszych funkcji żołądka jest rozpoczęcie trawienia białek. Białka trawione są przez enzymy - proteazy, wydzielane przez żołądek, trzustkę i jelito cienkie. Komórki główne żołądka wydzielają proteazę, nazywaną pepsyną. Pepsyna rozpoczyna trawienie dużych cząsteczek białek (przerywając wiązania w ich długich łańcuchach) na mniejsze: proteiny i polipeptydy. Dalszy rozkład białek następuje w jelicie cienkim.

Pepsyna rozkłada białka, dlaczego więc nie strawi ścian żołądka, który jest zbudowany przede wszystkim z białek? Pepsyna jest bowiem wydzielana w postaci nieaktywnej, zwanej pepsynogenem, co zapobiega strawieniu przez nią komórek, w których powstała. Kwas solny, obecny w soku żołądkowym, jest potrzebny do uaktywnienia pepsynogenu, czyli przekształcenia go w pepsynę. Ta przemiana następuje dopiero wtedy, gdy pepsynogen znajdzie się w soku żołądkowym. Ściany żołądka są pokryte śluzem, wytwarzanym przez komórki dodatkowe jego błony śluzowej i stanowiącym barierę pomiędzy sokiem żołądkowym a ścianą żołądka. Gdy bariera śluzowa z jakiś przyczyn (np. z powodu zapalenia) zostanie zniszczona, kwas „wyżera" ubytek w ścianie żołądka i wywołuje jego owrzodzenie.

Wydzielanie soku żołądkowego jest kontrolowane zarówno przez układ nerwowy, jak i hormony. W fazie początkowej, gdy myślisz o pokarmie, wydzielanie stymulowane jest przez układ nerwowy, stąd żołądek jest przygotowany na przyjęcie pokarmu, zanim on się w nim znajdzie. Obecność pokarmu stymuluje dalsze wydzielanie soku żołądkowego. Jest to tzw. faza żołądkowa, kontrolowana przez hormon zwany gastryną. Jest ona wydzielana przez ścianę żołądka, gdy znajduje się w nim pokarm białkowy albo gdy zostają podrażnione nerwy przez jakikolwiek pokarm.
Gdy pokarm zostanie przekształcony do postaci miazgi pokarmowej, w środkowej części żołądka powstaje fala ruchów perystaltycznych, która przepycha miazgę w kierunku odźwierni-ka, czyli drugiego zwieracza żołądka, otoczonego pierścieniem mięśniowym, prowadzącego do dwunastnicy (pierwszej części jelita cienkiego).
Ponieważ ciśnienie w żołądku jest większe niż w dwunastnicy, miazga pokarmowa jest przepychana przez odźwiernik. Każdy skurcz perystaltyczny przepycha 2-5 mm miazgi pokarmowej, stąd potrzeba 2-6 godzin, aby całkowicie opróżnić żołądek. Pokarm o wysokiej zawartości węglowodanów zalega w nim krócej, o wysokiej zawartości białek dłużej, a najdłużej -pokarm o dużej zawartości tłuszczów.

Mimo że żołądek jest tak aktywny, pokarm po jego opuszczeniu nie może jeszcze wniknąć do krwi i limfy, gdyż nie jest dostatecznie strawiony. Przez ścianę żołądka przenika do krwi tylko woda, sole mineralne, niektóre lekarstwa i alkohol.

Pokarm jest całkowicie strawiony dopiero w jelicie cienkim, następnej „stacji" układu pokarmowego i absorbowany przez jego ściany. Tutaj substancje odżywcze obecne w pokarmie, rozpoczynają podróż do wszystkich komórek twojego ciała. Produkty rozkładu białek - aminokwasy i rozkładu węglowodanów złożonych - cukry proste są wchłaniane do krwi, a produkty rozkładu tłuszczów - kwasy tłuszczowe - do limfy.

Podobne prace

Do góry