Ocena brak

Jakie były pierwsze stacje kosmiczne?

Autor /Czech Dodano /31.01.2012

Już przed pierwszymi lotami w kosmos na­ukowcy rozważali możliwość ciągłego prze­bywania ludzi na okołoziemskiej orbicie. Miały się tam znaleźć unikalne laboratoria służą­ce poznaniu i wykorzystaniu zjawisk związanych z brakiem grawitacji i atmosfery ziemskiej. Gdy USA zwyciężyły w wyścigu na Księżyc, po czym rozpoczęły prace nad promem kosmicznym, ZSRR znacznie zrewidował swój program kosmiczny, koncentrując się na budowie stacji orbitalnych. Dzięki temu Rosjanie uzyskali wielką wiedzę na temat efektów długotrwałego przebywania w sta­nie nieważkości. Jednak rozpad ZSRR oraz gospo­darcza zapaść Rosji, a także cięcia budżetowe w amerykańskim projekcie stacji kosmicznej Freedom doprowadziły do zbliżenia kosmicznych rywali. W efekcie powstał plan wspólnej budowy dużej stacji kosmicznej nazwanej Międzynarodową Stacją Kosmiczną Alfa.

Pierwsze stacje kosmiczne

Salut l - pierwsza radziecka stacja kosmiczna - wystrzelony w 1971 roku, był stosunkowo skromną konstrukcją. Główne bloki konstrukcyjne stacji były zmodernizowanymi elementami pochodzą­cymi z programu budowy rakiet, a kosmonauci większość czasu spędzali w statku Sojuz zacumo­wanym na jednym z końców stacji. Jednak ten prymitywny Salut 1 utorował drogę sześciu kolejnym stacjom z serii Salut, coraz większym i lepiej zapro­jektowanym, które umożliwiły Rosjanom przepro­wadzenie wielu eksperymentów, zgromadzenie doświadczeń i pobicie rekordów długości przeby­wania człowieka w kosmosie. Ostatnia stacja z tej serii została porzucona i zniszczona w 1986 roku, gdy Rosjanie rozpoczęli znacznie ambitniejszy pro­jekt - budowę stacji Mir.
Tymczasem Stany Zjednoczone wystrzeliły ta­nią tymczasową stację kosmiczną - Skylab. Podob­nie jak pierwsze konstrukcje radzieckie Skylab zbudowano z elementów rakiety nośnej - w tym wypadku gigantycznego Saturna V. którego wcześ­niej wykorzystywano w programie lotów na Księ­życ. Stacja została wystrzelona w 1973 r. Przeby­wały na niej trzy załogi, spędzając tam kolejno 28, 59 oraz 84 dni, Skylab krążył na niskiej orbicie, która obniżała się po jego ostatecznym opuszcze­niu w (P74 r., aż do spłonięcia stacji w atmosferze.
W czasie, gdy Związek Radziecki aktywnie roz­wijał program stacji kosmicznych, USA nie powta­rzały eksperymentu Skylaba. poświęcając uwagę rozwojowi pomów kosmicznych i używając do swych prób w przestrzeni kosmicznej modułu SpaceLab. który można załadować do przedziału towarowego promu wtedy. gdy nie przewozi on żadnych satelitów
Środowisko nieważkości. lub raczej „mikrograwitacji". jest użyteczne w wielu dziedzinach nauki. Zarówno astronauci amerykańscy.jak i radzieccy kosmonauci wykonywali eksperymenty ze wzro­stem kryształów w tych warunkach. Okazało się, że kryształy metali rosną tu szybciej i są doskonalsze od tworzonych na Ziemi. Ta informacja ma wiel­kie znaczenie na przykład dla produkcji krzemo­wych układów scalonych - szybki wzrost i mniej­sza ilość defektów w krzemowych pytkach mogą spowodować znaczny spadek ceny układów, o ile oczywiście uda się pokonać początkową barierę kosztów produkcji na orbicie.

Doświadczenia z nieważkością

Przemysł farmaceutyczny jest bardzo zaintereso­wany produkcją lekarstw w warunkach kosmicz­nych z podobnych przyczyn. Związki chemiczne, jak na przykład kryształy białek, są zniekształcane podczas wzrostu przez siły grawitacyjne, co powo­duje, że trudno jest zidentyfikować ich strukturę. W warunkach „mikrograwitacji" przeprowadzano doświadczenia z produkcją kryształów insuliny oraz tzw. czynnika D wchodzącego w skład syste­mu immunologicznego. Gdyby udało się poznać strukturę wewnętrzną tych związków, przemysł farmaceutyczny mógłby produkować ich kopie szybciej, lepiej i efektywniej.

Podobne prace

Do góry