Ocena brak

Jaką rolę pełni jama ustna w procesie trawienia?

Autor /Aniela Dodano /31.01.2012

Przewód pokarmowy zaczyna się w jamie ustnej, gdzie rozpoczyna się proces trawienia. Wargi pełnią wiele funkcji, jedną z najważniejszych jest skierowanie pokarmu do jamy ustnej. Na wargach znajdują się liczne zakończenia nerwów czuciowych, reagujących na wielkość, strukturę i temperaturę przechodzącego przez nie pokarmu.

Pokarm znajdujący się w jamie ustnej zostaje rozdrobniony na mniejsze kawałki i przeżuty. Podczas żucia, w którym biorą udział zęby, mięśnie warg i policzków kurczą się, aby wspomóc działanie języka przesuwającego pokarm wewnątrz jamy ustnej.

Rozdrabnianie pokarmu

Zęby pełnią bardzo ważną funkcję w procesie trawienia. Znajdują się w obu szczękach: górnej (zwanej szczęką) i dolnej (żuchwie). Z przodu jest 8 siekaczy — 4 w szczęce i 4 w żuchwie — które mają ostre, stożkowate zakończenia niezbędne przy dzieleniu na kawałki pokarmu; 4 kły - po dwa w każdej szczęce, tuż obok siekaczy - rozrywają pokarm; 8 przedtrzonowców, małych dwuguzkowych zębów po 4 w każdej szczęce, i 12 trzonowców na końcu szczęk - rozcierających pokarm.

W jamie ustnej ślina jest wytwarzana w trzech dużych śliniankach parzystych: przyusznych, podżuchwowych i podjęzykowych oraz w małych znajdujących się na języku, podniebieniu, policzkach i wargach. Ślina to niemal przezroczysta, lepka substancja złożona w 98% z wody, a także śluzu (mucyny), enzymu amylazy ślinowej (ptialiny) oddziałującego na węglowodany złożone (przede wszystkim skrobię) rozpoczynając proces trawienia ich do postaci cukrów prostych i lizozymu, który niszczy bakterie znajdujące się w pokarmie. Woda rozpuszcza niektóre składniki pokarmu. W jamie ustnej zawsze jest trochę śliny zwilżającej język, zęby i policzki, aby nie tarły o siebie podczas mówienia.Gdy pokarm jest przeżuty i nadtrawiony przez enzymy zawarte w ślinie, język kształtuje z niego kęsy otoczone śluzem, gotowe do dalszej podróży.
Język przesuwa kęs w kierunku tylnej strony jamy ustnej, pokarm wpada do gardła. Stąd przesuwa się do przełyku, znajdującego się w głębi szyi. Przełyk łączy jamę ustną z żołądkiem. Do gardła otwiera się także krtań prowadząca do tchawicy. Podczas przełykania kęsa pokarmu, aby nie wpadł on do krtani, zatyka ją chrząstka zwana głośnią. Jednocześnie tylne nozdrza, otwierające się do nosogardła, są zatykane przez podniebienie miękkie. Język, wspomagany przez inne mięśnie gardła popycha kęs pokarmu ze znaczną siłą w dół gardła. Gdy jakiś kęs dostanie się przez przypadek do tchawicy, zaczynasz krztusić się, wówczas kęs trafia z powrotem do jamy ustnej.
Połykanie rozpoczyna się spontanicznie (na zasadzie odruchu warunkowego), a gdy język i mięśnie policzków przesuną pokarm na tylny koniec języka, działanie staje się odruchowe (odruch bezwarunkowy). Przez przełyk przechodzi fala skurczu jego mięśni przepychając pokarm w dół przełyku. Siła ciężkości (grawitacji) odgrywa niewielką rolę w tym procesie, stąd możesz jeść i pić nawet wtedy, gdy stoisz na głowie lub znajdujesz się w przestrzeni kosmicznej. Specyficzne ruchy mięśni przewodu pokarmowego (tzw. robaczkowe lub perystaltyczne) są charakterystyczne dla błony mięśniowej całego przewodu pokarmowego.

Podobne prace

Do góry