Ocena brak

JAKA JEST RÓŻNICA POMIĘDZY TRYBUNAŁEM STANU A TRYBUNAŁEM KONSTYTUCYJNYM

Autor /Ambrozy71 Dodano /29.11.2011

Trybunał Konstytucyjny jest organem państwowym powołanych do ochrony tak zwanej konstytucyjności, to znaczy zgodność ustaw i innych aktów tworzących system polskiego prawa z konstytucją, a także do wykonywania niektórych innych, związanych z tych zadań.

W szczególność Trybunał Konstytucyjny orzeka w następujących sprawach:

  • zgodność ustaw i umów międzynarodowych z konstytucją

  • zgodność ustaw z umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody Sejmu wyrażonej w ustawie

  • zgodność przepisów wydanych przez centralne organy państwowe z konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami

  • zgodności z konstytucją celów lub działalności partii politycznych

  • skargi konstytucyjnej

  • innych

Kontrola konstytucyjności konkretnego aktu normatywnego lub niektórych zawartych w nim norm odbywa się w dwóch formach, nazwanych w piśmiennictwie naukowym kontrolą abstrakcyjną i kontrolą konkretną.

Kontrola abstrakcyjna oznacza podjęcie postępowania w oderwaniu od toczącej się sprawy sądowej lub administracyjnej, a więc bez związku a aktualnym stosowaniem danego aktu normatywnego w praktyce.

Kontrola konkretna powiązana jest z rozstrzyganiem indywidualnej sprawy przez organ orzekający i dochodzi do niej na tle danej sprawy, gdy w trakcie jej rozpatrywania pojawi się wątpliwość, czy stosowanie w sprawie przepisy są zgodne z aktem normatywnym wyższego rzędu.

Wszczęcie postępowania przed trybunałem Konstytucyjnym następuje na podstawie wniosku, pytania prawnego lub skargi konstytucyjnej. Z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego może wystąpić Prezydent, premier, marszałkowie obu izb parlamentu i większość pozostałych organów np. 50 posłów, 30 senatorów, pierwszy prezes Sądy Generalnego, prezes Najwyższej Izby Krajowej, Rzecznik Praw Obywatelskich, Krajowa Rada sądownicza, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, ogólnokrajowego władze związków zawodowych.

Skargę konstytucyjną może wnieść każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone. Skargę można zarzucić z konstytucją ustawy lub innego akty normowanego, na którym sąd lub organ administracji publicznej oparł orzeczenie o jego wolnościach, prawach lub obowiązkach.

Trybunał Konstytucyjny rozpatruje wniosek, pytane prawne lub skargę konstytucyjną w rozprawie, o której powiadamia uczestników. Rozprawa jest w zasadzie jawna. W toku postępowania Trybunał może przesłuchać biegłych, żądać od organów i instytucji państwowych okazania akt i dokumentów oraz przeprowadzać inne dowody, które uzna za niezbędne dla wyjaśnienia sprawy.

Orzeczenia trybunału mają postać wyroków lub postanowień. Trybunał wydaje wyroki w sprawie zgodności ustaw i umów międzynarodowych z konstytucją oraz innych podstawowych sprawach. Wyroki stwierdzające niezgodność aktu normatywnego z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą są ogłaszane w organie publicznym, w którym akt było głoszony, a gdy nie był ogłoszony – w Monitorze Polskim. Wszystkie inne wyroki ogłasza się w Dzienniku Ustaw.

Publikowane są również postanowienia w niektórych sprawach, a mianowicie:

  • sporu kompetencyjnego

  • istnienia przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta

  • powierzenia marszałkowi Sejmu tymczasowego wykonywania obowiązków Prezydenta.

Trybunał Stanu został powołany do określenia tak zwanej odpowiedzialności konstytucyjnej osób zajmujących najwyższe stanowiska państwowe. Jest on organem ściśle związanym z Sejmem, przez niego powoływanym i podejmującym czynności sądowe na jego zlecenie. Do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu mogą być pociągnięte następujące osoby:

- Prezydent

  • premier i członkowie rządu

  • prezes Narodowego banku Polskiego

  • prezes Najwyższej Izby Kontroli

  • członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

  • osoby, którym premier powierzył kierowanie ministerstwem

  • naczelny dowódca sił zbrojnych

  • posłowie i senatorowie – za naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z osiąganiem korzyści z majątku Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego albo nabywania takiego majątku.

Wstępny wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej może być złożony przez komisję sejmową, grupę posłów liczącą, co najmniej 50 osób lub Trybunał Konstytucyjny.

Trybunał Stanu stwierdzając winę oskarżonego orzeka następujące kary:

  • utratę czynnego i biernego prawa wyborczego

  • utratę wszystkich lub niektórych orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz zdolności do ich uzyskania

  • zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk lub pełnienia funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością w organach państwowych i organizacjach społecznych.

Trybunał Stanu zajmuje wybrany na pierwszym posiedzeniu Sejmu na okres jego kadencji, z wyjątkiem przewodniczącego, który jest z urzędu pierwszy prezes Sądy Najwyższego. W skład Trybunału Stanu wchodzi przewodniczący, jego dwóch zastępców i 16 członków. Co najmniej połowa osób wchodzących w skład trybunału winna mieć kwalifikacje sędziowskie.

Podobne prace

Do góry