Ocena brak

Jaka jest budowa nerek?

Autor /Serce Dodano /31.01.2012

Obie nerki znajdują się w tylnej części brzucha, za żołądkiem i wątrobą, po jednej z każdej strony kręgosłupa, wepchnięte pomiędzy najniższe żebra (lewa zwykle odrobinę wyżej od prawej).

Każda z nerek ma około 10 cm długości, 6 cm szerokości i waży mniej więcej 150 g. Jest połączona z głównym układem krwionośnym za pomocą dużej tętnicy nerkowej, doprowadzającej do niej krew, oraz żyły nerkowej, odprowadzającej przefiltrowaną i oczyszczoną krew. Niezwykłe znaczenie nerek dla organizmu ilustruje fakt, iż otrzymują one jedną piątą krwi pompowanej przez serce - 1200 ml na minutę.
Wewnątrz nerki tętnica nerkowa dzieli się wielokrotnie na coraz mniejsze rozgałęzienia. Na koniec rozgałęzienia te przechodzą w oddzielne grupy mikroskopijnych naczyń włosowatych. Właśnie w tych miejscach rozpoczyna się proces filtracji, który polega na przepływaniu płynów przez maleńkie rureczki.

Każda grupa naczyń włosowatych jest ujęta w ciasny węzeł zwany kłębuszkiem. Ściany naczyń krwionośnych w kłębuszku są podziurawione maleńkimi porami, działającymi jak miniaturowe filtry. Zatrzymują one większe cząstki, jak czerwone i białe krwinki, ale przepuszczają mniejsze.
Woda, sole mineralne i inne związki chemiczne łącznie z witaminami, glukozą (cukrem znajdującym się we krwi) i mocznikiem opuszczają krew przez malutkie pory w ściankach naczyń włosowatych. Przedostają się do woreczka w kształcie filiżanki, otaczającego węzeł naczyń włosowatych . Woreczek ten otrzymał nazwę torebki Bowmana, na cześć swego odkrywcy, XlX-wiecznego angielskiego chirurga, Williama Bowmana.

Każdy węzeł naczyń włosowatych, wraz ze swoją torebką, znajduje się w zewnętrznej części nerki, zwanej korą. Torebka jest wyposażona w przewód, niezwykle cienki, ale długi na około 30 mm, zwany kanalikiem krętym. Przewód ten prowadzi do wewnętrznej warstwy nerki, rdzenia, potem skręca o 180 stopni i powraca do kory.

Przez każdy kanalik kręty powoli przepływa filtrowany płyn. W międzyczasie naczynia włosowate wychodzące z kłębuszka nerkowego rozszerzają się, tworząc luźną siateczkę wokół swoich kanalików. Naczynia otaczają kanalik kręty i stykają się z nim w wielu miejscach.

W drodze do rdzenia nerki, krew płynąca naczyniami włosowatymi dokonuje reabsorbcji cennych substancji z płynu znajdującego się w kanaliku. Ta pierwsza część kanalika jest powyginana i zakręcona, i otrzymała nazwę kanalika bliższego. Do reabsorbowanych substancji należą woda i związki chemiczne, jak glukoza, sole mineralne i witaminy, których organizm nie chce utracić.

Niektóre z tych związków chemicznych samodzielnie przekraczają ściankę kanalika, ponieważ w jego środku występują w większym stężeniu niż na zewnątrz. Zjawisko to nazywamy dyfuzją bierną. Inne trzeba „pompować" za pomocą specjalnych części wyściółki kanalika. Cząsteczki spełniające funkcję nośników przyciągają pożądane substancje chemiczne, łączą się z nimi, przeprowadzają je przez ścianę kanalika na drugą stronę, po czym zostawiają je w płynie organizmu. Proces ten, wymagający osobnych nakładów energii, nazywamy aktywnym transportem.
Roztwór przepływa wzdłuż pętli w kształcie litery U znajdującej się na dnie kanalika. Jest to pętla Henlego, nazwana tak na cześć niemieckiego anatoma Friedricha Jacoba Henle, który opisał ją po raz pierwszy.

Następnie płyn wyrusza w drogę powrotną, w górę pętli do zakręconej części, tzw. kanalika dalszego. Tutaj reabsorbcji do krwi podlega reszta cennych związków chemicznych, sód i chlorek. Ostatecznie na końcu kanalika krętego pozostaje jedynie około jednej setnej objętości płynu przefiltrowanego przez torebkę Bowmana.

Podobne prace

Do góry