Ocena brak

Jak zmienia się linia brzegowa mórz i oceanów?

Autor /Zemi Dodano /31.01.2012

Linia brzegowa mórz i oceanów nieustannie się zmienia, w jednych miejscach morze niszczy ląd, w innych zaś buduje. Wielokrotnym zmianom ulegał tez poziom morza, co wywoływało jeszcze drastyczniejsze przeobrażenia strefy brzegowej.
Wybrzeże to kraniec kontynentu, miej­sce, w którym morze spotyka się z lądem. Ale na większości obsza­rów kontynenty rozciągają się także pod wodą, tworząc tzw. szelf kontynentalny. Rozciągłość szelfów zależy od poziomu morza, a ten z ko­lei - od wielkości czap lodowych w strefach polarnych Ziemi.
Pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, około 10000 lat temu, w lądolodach była uwięziona ogromna ilość wody. Poziom mórz był więc znacznie niższy niż obecnie, a po­wierzchnia lądów zaś większa. Wyspy Brytyj­skie, na przykład, byty połączone z Europą, a Syberia z Alaską.
W miarę topnienia lodowców poziom mo­rza wzrastał, około 7 mm rocznie. Wydaje się to niewiele, ale po 10000 lat łączny przyrost wyniósł 70 metrów. Cieśnina Kaletańska (mię­dzy Wielką Brytanią a Francją) otworzyła się około 8000 lat temu. Jej głębokość wynosi 64 metry. Cieśnina Beringa natomiast, między Syberią a Alaską, liczy 45 metrów głębokości.
Tego typu zmiany linii brzegowej występowa­ły wielokrotnie w dziejach Ziemi.
Na kształt linii brzegowej ma również wpływ ruch płyt tektonicznych tworzących dno oceanu, na których spoczywają kontynen­ty. Na przykład, płyta pacyficzna zanurza się pod zachodnie wybrzeże Ameryki Południo­wej. W tej strefie, w pobliżu brzegu, znajduje się głęboki rów oceaniczny, nie występuje na­tomiast szelf kontynentalny. Zbocza górskie opadają wprost do morza, tak że miejscami brak nawet plaży.
Tak wyraźne zmiany linii brzegowej prze­biegają bardzo wolno, w ciągu milionów lat; można je stwierdzić jedynie podczas badań geologicznych. Ale są również zmiany, które można zaobserwować z roku na rok. Ich przy­czyną jest działalność fal.

Podobne prace

Do góry