Ocena brak

Jak rozwijała się chemia w XVIII i XIX wieku?

Autor /Bryza Dodano /31.01.2012

Od początków dziewiętnastego stulecia chemicy zaczynali rozróżniać, które substancje są pierwiastkami, czyli podstawowymi elementami wchodzącymi w skład związku, a które połączeniem tych elementów tworzącym związek chemiczny.
Na długo zanim John Dalton, brytyjski fizyk i chemik, profesor uniwersytetu w Oks­fordzie, w 1808 roku ogłosi! swą teorię atomistyczną, otwierając tym samym drogę do nowo­czesnego rozumienia struktury materii, chemicy zaczęli wydzielać poszczególne pierwiastki i związ­ki chemiczne. Jednym z najznamienitszych che­mików XVIII wieku pracujących nad tymi zagad­nieniami był Szwed Carl Wilhelm Scheele (1742-1786), który odkrył wiele kwasów, zarówno orga­nicznych, jak i nieorganicznych, tlen {pracował nad tym w latach 1771-1773) oraz chlor (1774). Tlen odkrył również niezależnie Anglik Joseph Priestley (1733-1804), jednak ani on, ani Scheele nie doce­nili w pełni znaczenia wyników swych prac.
Lista Lavoisiera
Dalsze badania nad tlenem prowadził Antoine Laurent Lavoisier (1743-1794), który również umieścił go na swej liście pierwiastków opubli­kowanej w 1789 roku. Widniało już na niej 16 me­tali, wodór (odkryty w 1766 roku przez Henry'ego Cavendisha), azot (odkryty w 1772 roku przez Daniela Rutherforda), siarka, fosfor, węgiel oraz arsen. Oprócz nich Lavoisier pomyłkowo umieścił na liście kilka związków chemicznych, takich jak wapień, baryt i magnezja (są to tlenki odpowiednio wapnia, baru i magnezu). W jego czasach nie znane były jeszcze metody pozwalające na rozdzielenie owych minerałów na substancje prostsze.
Przełom w nauce
Wielki przełom nastąpił w latach 1807-1808. Wte­dy to Anglik Humphrey Davy (1778-1829) wyizo­lował sód, potas, magnez, wapń, stront i bar, a jego rówieśnik, i do pewnego stopnia rywal, Francuz Joseph Louis Gay-Lussac (1778-1850) niezależnie odkrył sód, potas i bor. W tym samym czasie podobnymi zagadnieniami interesowali się jeszcze dwaj inni znamienici chemicy tego okresu, starszy o rok od nich Francuz Louis Jacques Thénard (1777-1857) - znany jako odkrywca niebieskiego pigmentu nazwanego błękitem Thénarda oraz o rok młodszy Szwed Jòns Jacob Berzelius (1779-1848. Thénard stał się znany jako współpracownik i przyjaciel Gay-Lussaca. Berzeliusa zainspirowa­ły prace tej dwójki, spotkał ich zresztą podczas swego pobytu w Paryżu w latach 1818-1819. Ta czwórka wraz z grupą mniej sławnych badaczy roz­poczęła proces wielkich zmian, który miał miejsce w XIX wieku w chemii. Jego efekty widoczne były wszędzie - poczynając od młodej jeszcze nauki tworzonej w laboratoriach po wielki przemysł, gdzie nowe odkrycia niemal natychmiast znajdo­wały praktyczne zastosowanie.

Do góry