Ocena brak

Jak rozwija się fleksyjny system języka dziecka?

Autor /Odil Dodano /12.03.2013

W przyswajaniu wiedzy syntaktycznej ważną rolę odgrywa semantyka. Dziecko musi znaleźć odpowiednie środki syntaktyczne, aby wyrazić coraz bardziej złożone relacje semantyczne. Relacje te występują już na poziomie dwuwyrazowym i są to role tematyczne, jakie przyjmują wyrazy w zdaniu. Obligatoryjne role tematyczne to: czynność, stan. wykonawca czynności, jej odbiorca oraz obiekt.

Uzupełniające wobec nich funkcje stanowią role zwane fakultatywnymi, takie jak: miejsce, czas, narzędzie. Zadaniem dziecka jest odkrycie reguł składni, które pozwolą wyrazić mu obligatoryjne i fakultatywne role tematyczne. Ponadto w składni każdego języka istnieją reguły wyznaczone przez funkcje komunikacyjne, czyli zasady efektywnej komunikacji. Mówiący i słuchacz, wymieniając się rolami, ustalają wspólnie posiadaną wiedzę, czemu służą specjalne środki językowe, np. potwierdzenie, zaprzeczenie, pytanie, informowanie. Zalążki tych strategii obserwujemy już w fazie dwuwyrazowej (por. Kurcz 2000).

Na podstawie materiałów zebranych przez polskich językoznawców (L. Kaczmarek, P. Smoczyński, M. Zarębina) można ustalić kolejność pojawiania się form fleksyjnych rzeczownika. W okresie od I roku i 6 miesięcy życia do 2 lat i 3 miesięcy życia dziecka występują kolejno: dopełniacz, celownik, miejscownik, narzędnik (bez przyimka). Najpierw dzieci odmieniają rzeczowniki, potem przymiotniki, najpóźniej zaimki osobowe. We wszystkich odmiennych częściach mowy dzieci wcześniej posługują się formami liczby pojedynczej niż mnogiej. Do 3 roku życia dziecko miesza odmianę liczby pojedynczej i mnogiej czasownika, myli osobę pierwszą i drugą, a osoby trzeciej używa w funkcji osoby pierwszej. Początkowo dziecko posługuje się czasem teraźniejszym i przeszłym, a w 3 roku życia czasem przyszłym.

Wtedy to również rozwija się kategoria rodzaju, wcześniej sprawiająca dziecku duże trudności. Dopiero w wieku przedszkolnym zmniejsza się liczba błędów w formach fleksyjnych i koniugaeyjnyeh. Warto tu zaznaczyć, że błędy, jakie popełniają dzieci, świadczą o specyfice kompetencji gramatycznej dziecka i są dowodem twórczego przyswajania mowy otoczenia (Smoczyńska 1997).

Podobne prace

Do góry