Ocena brak

Jak rozróżnić metale od niemetali w układzie okresowym pierwiastków?

Autor /Stach Dodano /31.01.2012

Układ okresowy pierwiastków jest podzielony na okresy (poziomo) oraz grupy (pionowo). Numer okresu, do którego należy dany pierwiastek odpo­wiada liczbie powłok elektronowych w jego ato­mie. Przynależność pierwiastka do danej grupy związana jest z liczbą elektronów na zewnętrznej powłoce elektronowej. Na zewnętrznej powłoce kolejnych pierwiastków usytuowanych w tym sa­mym okresie przybywa po jednym elektronie.
Aby zrozumieć, czym są metale, spójrzmy na 2 i 3 okres układu okresowego:
Grupa I to metale alkaliczne (litowce), mające jeden elektron na zewnętrznej powłoce, jak lit (Li) oraz sód (Na). Metale alkaliczne cechują się po­łyskiem i są stosunkowo miękkie - można je prze­ciąć nożem. Są też bardzo reaktywne, gwałtownie reagują z tlenem zawartym w powietrzu lub w wodzie - dlatego przechowuje sieje bez dostępu tlenu, na przykład zanurzone w oleju. Metale alka­liczne tworzą związki jonowe z innymi pierwiast­kami, oddając swój elektron z zewnętrznej powło­ki atomowi innego pierwiastka i uzyskując tym samym stabilną strukturę z całkowicie zapełnio­nymi powłokami elektronowymi.
Grupa II to metale ziem alkalicznych, czyli berylowce z dwoma elektronami na zewnętrznej powło­ce. Jej przedstawicielami są beryl (Be) i magnez (Mg). Beryl to twardy biały metal, magnez jest tro­chę miększy i srebrzysty. W powietrzu są sto­sunkowo trwałe, ale ich reaktywność jest duża. Z reguły tworzą wiązanie jonowe, choć beryl w niektórych związkach tworzy wiązania kowalentne. w którym atomy uwspólniają swe elektrony.
Do grupy III. której przedstawicielami są bor (B) oraz glin (Al), należą pierwiastki z 3 elektrona­mi na zewnętrznej powłoce. Nie są one tak reak­tywne jak przedstawiciele obu poprzednich grup. Bor ma postać brunatnego proszku lub żółtych kryształów. Z innymi pierwiastkami wiąże się wy­łącznie poprzez wiązania kowalentne. Glin, czyli aluminium, jest białym metalem tworzącym wią­zania jonowe bądź kowalentne.
IV grupa układu okresowego to pierwiastki z 4 elektronami na zewnętrznej powłoce. Nie są one silnie reaktywne. Węgiel (C) występuje w dwóch odmianach krystalicznych, grafitu i dia­mentu, ewentualnie w postaci sadzy. Krzem jest szarą substancją o metalicznym połysku. Oba pier­wiastki tworzą wiązania kowalentne i oba prze­wodzą prąd elektryczny. Pozostałe pierwiastki z 2 i 3 okresu są niemetalami.
Na podstawie tego krótkiego przeglądu można sfor­mułować kilka ogólnych wniosków dotyczących metali i niemetali. Gdy poruszamy się w poprzek układu okresowego, widzimy, że pierwiastki wyka­zują własności metaliczne, dopóki istnieje praw­dopodobieństwo odłączenia co najmniej jednego elektronu, tak by powstał jon dodatni.
Poruszając się w dół układu, widzimy, że gdy elektrony zewnętrzne są bardziej oddalone od jądra, to własności metaliczne pierwiastków wzrastają. Jest to szczególnie dobrze widoczne w grupie IV, w której cyna (Sn) i ołów (Pb) (okresy 5 i 6) są bez wątpienia metalami. W grupie V metaliczne właści­wości posiadają antymon (Sb) oraz bizmut (Bi), także pierwiastki z 5 i 6 okresu. Nawet znajdujący się w grupie VI w 6 okresie promieniotwórczy polon (Po) jest metalem. Gdy chemicy próbowali rozmieścić wszystkie pierwiastki w układzie okre­sowym, okazało się, pierwiastki uważane za typo­we metale takie jak: chrom (Cr), żelazo (Fe), kobalt (Co), nikiel (Ni), miedź (Cu), cynk (Zn), srebro (Ag) i złoto (Au), najtrudniej usystematyzować. Nazwano je metalami przejściowymi.

Podobne prace

Do góry