Ocena brak

Jak przedstawia się budowa krtani?

Autor /Florynxd Dodano /08.03.2013

Krtań jest narządem położonym w środkowej i przedniej części szyi. Ma ona kształt trójściennej piramidy, której podstawa jest skierowana ku górze, a wierzchołek nieco ścięty i zaokrąglony ku dołowi. U góry otwór g ó r n y k r t a -n i, zwany wejście m <1 o krtani, wiedzie do gardła, u dołu krtań przechodzi w tchawicę. W jej strukturze wyróżniamy następujące elementy:

1.    szkielet krtani, utworzony przez chrząstki oraz połączenia między nimi (więzadła i stawy),

2.    jamę krtani wraz z wyścielającą ją błoną śluzową,

3.    mięśnie krtani.

Ad 1. Szkielet krtani utworzony jest przez trzy chrząstki nieparzyste i trzy chrząstki parzyste. Nieparzyste to chrząstka tarczo-w a t a, p i e r ś c i e n i o w a t a oraz nagłośniow a. Parzyste to c h r z ą s t k i n a I e w k o w a t e, róźkowatc i k I i n o w a t e. Oprócz tych stałych elementów szkieletu wyróżniamy jeszcze małe, nie zawsze występujące, drobne chrząstki zwane trzeszczkowatymi (Diagnoza i terapia zaburzeń mowy 1993; Bochenek, Rcicher 1992).

Chrząstka tarczowata tworzy przednią część k tani i składa się z dwóch symetrycznych płytek, łączących się pod kątem w linii po.środkowcj, której górna krawędź uwidacznia się na szyi (zwłaszcza u mężczyzn) w postaci w y n i os ł o ści k r t a n i o w ej (tzw. jabłko Adama). Chrząstka pierścieniowata ma postać sygnetu (pierścienia), którego węższa część luk zwrócona jest ku przodowi, a szersza -płytka ku tyłowi. Leży ona bezpośrednio nad tchawicą, ku tyłowi i dołowi od chrząsiki tarczowatej. Chrząstka nagłośniowa ma kształt oraz wygięcie siodełka rowem, wąską częścią skierowanego ku dołowi, a szerszą ku górze. Buduje ona szkielet nagłośni. Jej górna część tworzy ograniczenie wejścia do krtani, a dolna leży blisko górnej krawędzi chrząstki tarczowatej (łączy się z nią za pomocą więzadła, niedaleko ku tyłowi od wyniosłości krtaniowej).

Parzyste chrząstki nalewkowatc, mające kształt trójściennych ostrosłupów, spoczywają swoją podstawą na płytce chrząstki pierścieniowatej (poprzez staw picrścienno-nalcwkowy; patrz niżej). Wierzchołek każdej chrząstki nalewkowatej łączy się z kolejną parzystą chrząstką różkowatą.

Niektóre z chrząstek krtani mają między sobą połączenia stawowe, dzięki którym możliwe są zmiany ich położenia względem siebie i struktur otaczających. Najważniejsze połączenia stawowe to: s t a w pierścienno-na-lewkowy, łączący chrząstkę pierścieniowatą z leżącymi na niej chrząstkami nalewkowatymi, oraz staw pi erśc i en no- tarczowy, łączący tylno--dolną część chrząstki tarczowatej (tzw. róg dolny) z lukiem chrząstki pierścieniowatej.

A p a r a t więżą d I o w y krtani łączy ją ze strukturami sąsiednimi, tzn. ku górze z kością gnykową, nasadą języka i ścianą gardła, a ku dołowi z tchawicą. Poza tym łączy też poszczególne części krtani pomiędzy sobą. Jednym z głównych ęjementów aparatu więzadlowego są więzadła głosowe, zwane również właściwymi. Z przodu przyczepiają się one od wewnątrz do chrząstki tarczowatej, tuż przy krawędzi połączenia jej dwu symetrycznych części, w połowie jej wysokości. Z tylu więzadła głosowe przyłączone są do szczytu tzw. wyrostka głosowego chrząstki nalewkowatej.

Od więzadeł głosowych ku dołowi odchodzi tzw. stożek sprężysty. Jest to błona łącznotkankowa, rozpięta od więzadeł głosowych w dół do górnych krawędzi chrząstki pierścieniowatej. Stanowi ona główny element, tworzący ściany dolnej jamy krtani (patrz niżej). Powyżej i nieco w bok od więzadeł głosowych rozpięte są dwa symetryczne pasma tkanki łącznej, tzw. więzadła przedsionkowe albo więzadła rzekome. Ich punkty przyczepu znajdują się na chrząstce tarczowatej i chrząstkach nalewkowatych. Od więzadeł przedsionkowych ku gó-rzc\ aż do wejścia do krtani, rozpięta jest tzw. błona czworokątna, stanowiąca wraz z chrząstką nalewkowatą główną strukturę, budującą ściany górnej jamy krtani (patrz niżej) (Bochenek, Reicher 1992).

Ad 2. Pokryta błoną śluzową j a m a k r tani podzielona jest na trzy piętra:

Piętro górne - j am a górna k r t a n i, inaczej przedsionek krtani, u góry tworzy wejście do krtani. Przednią część jamy górnej stanowi n a głośnia, czyli pokryta błoną śluzową chrząstka nagłośnieniowa. Zamyka ona wejście do krtani podczas aktu połykania. Przedsionek krtani ograniczają od dołu fa ł d y prz.edsionko w e, które są pokrytymi błoną śluzową więzadłami przedsionkowymi.

Piętro środkowe jama pośrednia k r t a n i rozciąga się pomiędzy fałdami przedsionkowymi a wargami głosowymi. Wargi głosowe to pokryte błoną śluzową więzadła głosowe (patrz niżej). Towarzyszą im: mięsień głosowy oraz tkanka łączna, nerwy i naczynia krwionośne (Diagnoza i terapia zaburzeń mo wy 1993; Foniatria kliniczna 1992), Wolny brzeg warg głosowych nazywamy fałdami głosowymi (strunami głosowymi). Przestrzeń pomiędzy nimi stanowi szparę głośni. Łączy ona przestrzeń piętra środkowego z dolną jamą krtani. Na wysokości jamy pośredniej krtani, pomiędzy fałdami przedsionkowymi a fałdami głosowymi, jej błona śluzowa tworzy głęboki uchyłek na bok, tzw. kieszonkę krtaniową.

Dolna jama krtani jama pod głośni owa obejmuje przestrzeń od fałdów głosowych ku dołowi, aż do początku tchawicy, na jej granicy z chrząstką pierścieniowatą.

Reasumując: jama krtani porównywana jest do klepsydry, której przewężenie znajduje się na wysokości fałdów głosowych. Wyróżnia się w niej: piętro górne, czyli przedsionek krtani, który łączy się wejściem do krtani z częścią krtaniową gardła; piętro środkowe, czyli głośni ę, utworzoną z fałdów głosowych; piętro dolne, znajdujące się poniżej fałdów głosowych, zwane j a m ą pod głoś 11 i ową (Bochenek, Reicher 1992).

Ad 3. Mięśnie zewnętrzne krtani oddziałują na całą puszkę krtaniową, natomiast wzajemne relacje chrząstek krtaniowych warunkują mięśnie w e w n ę t r z n e, wśród których wyróżnia się trzy grupy: rn i ę s i e ń rozwierający szparę głośni - jedyny parzysty mięsień picrścien-no-nalewkowy tylny, odwodzący fałd głosowy w stawie pierścicnno-nalewko-wym; mięśnie zwierające szparę głośni: pierścienno-nalcwkowy boczny, tarczowo-nalewkowy, nalewkowy; mięśn ie napinające fałd głosowy: pierścienno-tarczowy i głosowy.

Podobne prace

Do góry