Ocena brak

Jak przebiega postępowanie diagnostyczne w przypadku opóźnionego rozwoju mowy?

Autor /Eustachy777 Dodano /13.03.2013

I etap Określenie problemu !. Badania wstępne

W pierwszym rzędzie ustala się wiek dziecka i przeprowadza wywiad w celu uzyskania informacji na temat:

stanu zdrowia dziecka i jego rozwoju psychoruchowego, przebiegu ciąży, porodu i uwarunkowań dziedzicznych, przebytych chorób dziecka, urazów fizycznych i psychicznych, ewentualnego wystąpienia negatywnego wpływu czynników zewnętrznych (np. dcprywacji środowiskowej).

przebiegu rozwoju mowy (czy dziecko mówi i czy jego mowa jesl zrozumiała dla otoczenia, czy rozumie, co się do niego mówi, kiedy zaczęło wypowiadać pierwsze wyrazy, zdania proste i zdania złożone itp.).

Należy ustalić, czy wykazywana przez dziecko zdolność rozumienia jest zgodna z normą wiekową. Cechą charakterystyczną samoistnego opóźnienia rozwoju mowy są bowiem zaburzenia ekspresji przy prawidłowo rozwijającej się zdolności percepcji mowy. Szczególnie ważna jest informacja o czasie pojawienia się pierwszych zdań, gdyż dzicci z samoistnym opóźnieniem mowy zaczynają operować zdaniami dopiero w 3-4 roku życia.

W trakcie obserwacji dziecka zwraca się uwagę na (Parol 1989): jego zachowanie (ciekawość poznawczą, umiejętność koncentracji uwagi itp.), z uwzględnieniem zachowań werbalnych,

jego ogólną sprawność mchową (celowość, precyzję i koordynację ruchów), sprawność manualną,

mimikę twarzy (jej ruchliwość, liki, grymasy),

- symetrię mięśni twarzy w bezruchu i ruchu.

-    ruchy mimowolne i współruchy,

sposób kontaktowania się z matką, logopedą,

umiejętność i łatwość nawiązywania kontaktu werbalnego i wzrokowego.

Orientacyjne badanie mowy ma na celu wstępne rozeznanie się logopedy w charakterze objawów trudności dziecka, tj. stwierdzenie:

-    czy dziecko mówi i czy w ogóle rozumie mowę,

-    czy mówienie sprawia mu trudność, czy jego mowa jest zrozumiała,

jaki jest poziom wypowiedzi dziecka, tzn. czy mówi zdaniami,

-    czy reaguje na polecenia, odpowiada na pytania, czy zachowana jest logika i sens wypowiedzi,

czy zachowana jest płynność, tempo mowy itp.

Badania uzupełniające wykonuje się w celu wstępnego rozpoznania przyczyn opóźnionego rozwoju mowy. Do badań tych zalicza się: badanie sprawności narządów mowy (praksji mowy),

-    badanie stanu anatomicznego aparatu artykulacyjnego,

badanie percepcji słuchowej (analizy, syntezy i pamięci słuchowej),

-    badanie słuchu fonematycznego, orientacyjne badanie słuchu.

Sposób przeprowadzania tych badań opisano w metodyce ogólnej .

2. Badania specjalistyczne

Stanowią one kolejny krok w postępowaniu diagnostycznym, a ich celem jest wykluczenie:

a)    zmian w obrębie struktury i funkcji CUN (tj. podejrzeń o afazję) - badania neurologiczne lub neuropsychologicznc,

b)    upośledzenia lub opóźnienia umysłowego (tj. podejrzeń o oligofazję) badania psychologiczne, pedagogiczne, neurologiczne,

c)    dziecięcego porażenia mózgowego (tj. podejrzeń o dysartrię) badania neurologiczne, psychologiczne,

d)    nicdosluchu i głuchoty - badania audiologiczne, psychologiczne, pedagogiczne,

e)    rozszczepów warg i podniebienia (tj. podejrzeń o palatolalię) badania foniatryczne, chirurgiczne, audiologiczne, orlodontyczne,

f)    autyzmu - badania neurologiczne, psychiatryczne, psychologiczne.

g)    zaburzeń psychicznych (tj. podejrzeń o schizofazję) badania psychologiczne, psychiatryczne i neurologiczne,

h)    zaburzeń emocjonalnych (tj. podejrzeń o mutyzm) - jak wyżej.

II etap - Formułowanie hipotez

3. Badania podstawowe

Gadanie logopedyczne (podstawowe) polega na dokładnym ustaleniu poziomu rozwoju mowy już ukształtowanej. Ponieważ u dziecka, które nie ukończyło 3 roku życia, mowa nic jest jeszcze w pełni wykształcona, w okresie tym nic wykonuje się szczegółowych badań podstawowych (mówienia, rozumienia i sprawności językowej). Tym bardziej dotyczy to dzicci z poważnym opóźnieniem rozwoju mowy, które nawet po zakończeniu etapu kształtowania mowy, tj. powyżej 3 roku życia, nic osiągają poziomu zdania. Rozeznanie co do poziomu tych zdolności można uzyskać jedynie na etapie badań wstępnych, na podstawie orientacyjnego badania mowy. wywiadu i obserwacji dziecka.

III etap Weryfikacja hipotez

W przypadku rozpoznania samoistnego opóźnionego rozwoju mowy należy oczekiwać, że mowa pojawi się przed ukończeniem 5 roku życia. Jeżeli jednak opóźnienie utrzymuje się nadal dowodzi to nietrafności wcześniejszej diagnozy. W takich przypadkach trzeba wznowić postępowanie diagnostyczne w celu znalezienia przyczyny opóźnienia rozwoju mowy, gdyż fakt ten wskazuje na niesa-moistne podłoże obserwowanego zjawiska.

Zaakcentujmy w tym miejscu, iż boz względu na rodzaj opóźnienia - tzn. czy ma ono charakter patologiczny, czy jest jedynie następstwem zakłóceń rozwoju nie należy czekać na rozwój wydarzeń, lecz możliwie najwcześniej rozpocząć postępowanie terapeutyczne.

Podobne prace

Do góry